Mentionsy
Tajemnice obrazów Jana Matejki
Władca, zdrajca, mędrzec. Kod i symbole, którymi posługiwał się Jan Matejko portretując władców i wybitne postacie do dziś skrywa wiele tajemnic. Czy umiemy odszyfrować symbole, którymi przepełnione jest malarstwo jednego z najwybitniejszych polskich malarzy? Wizerunki postaci historycznych i wizja historii Polski w malarstwie Jana Matejki to obrazy już na stałe wdrukowane w świadomość każdego Polaka. Myślimy o naszej przeszłości „Matejką". Jego pędzel utrwalił wizerunki władców, wybitnych postaci, stworzył obrazy przełomowych wydarzeń historycznych. Tylko, czy to na pewno malarstwo historyczne? Czy nie za dużo w nim jest ukrytych znaczeń, symboli, wręcz kodu, który nazwać możemy kodem Matejki? Spośród wielu znanych dzieł krakowskiego malarza uwagę zwraca cykl „Dzieje cywilizacji w Polsce". Jak układają się w tej sekwencji symboliczne figury władcy, zdrajcy i mędrca obecne w wielu dziełach mistrza? Skąd Matejko czerpał inspirację i co ma z tym wspólnego przypadkowy przechodzień, Teodor Tuhowicz? Czy obrazy krakowskiego mistrza osiągały zawrotne ceny już za jego życia? Dlaczego niektórzy byli gotowi je kupować niekoniecznie ze względu na ich artystyczną wartość? O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, profesor Wojciech Tygielski z Uniwersytetu Warszawskiego (https://ihs.uw.edu.pl/wojciech-tygielski/). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Rozdziały (5)
Szukaj w treści odcinka
Dzisiaj tematem jest Jan Matejko i dzieje cywilizacji w Polsce.
Cytuję specjalnie te tytuły, bo Matejko jest, czy był człowiekiem, który nam wszystko tłumaczył.
Czyli nie to jest ważne przy interpretacji, żeby dociec, że to jest ten biskup albo ten wojewoda, bo to nam Matejko mówi.
Bardzo wiele miejsca poświęcił Matejko na ten moment budowania podstaw edukacyjnych społeczeństwa, żeby następnie...
Hołd pruski ma w sobie coś takiego, że to jest tryumf pozorny, że już Matejko i my wszyscy dobrze wiemy, że te Prusy, czy też ten Holhenzollern, który hołduje,
Także wydaje mi się, że patrząc na tę chronologię, widać jak Matejko dojrzewa, jak myśli o pewnych rzeczach i wydaje mi się, że też to jest efekt kolejnych lektur, bo jeśli mogę jeszcze to zdanie dodać, cechą Matejki jest znakomita znajomość historii i środowiska historyków.
Przypomnę, że mamy wtedy do czynienia z tak zwaną szkołą krakowską historiografii, to znaczy ludźmi bardzo wybitnymi, takimi jak Walerian Kalinka, Józef Szuński, z którego wykładów Matejko słuchał wielokrotnie, Stanisław Smolka czy Michał Bobrzyński, ludzi, którzy uważają, iż
Można powiedzieć, że Jan Matejko był takim artystycznym, zbrojnym ramieniem szkoły krakowskiej, które to ramię pokazywało pewnego rodzaju tezy.
Wiemy w jakiej lidze grał Fryderyk Chopin, wiemy w jakiej lidze grał Henryk Sienkiewicz, a w jakiej lidze malarstwa historycznego grał Jan Matejko, jeśli chodzi o świat.
Malarstwa historycznego jest bardzo dużo generalnie i przecież Matejko nie jest pierwszym i nie jest jedynym w XIX wieku.
jeśli to była prosperity, no to Matejko robi podobnie i ci malarze XIX-wieczni w związku z sytuacją XIX-wieczną, zaborczą i tak dalej, szukają też takich wątków, więc wydaje mi się, że malarstwa historycznego znacznie przybywa.
Oczywiście dżentelmeni o pieniądzach nie rozmawiają, ale skoro ten Matejko był takim tuzem malarstwa historycznego, tyle tych dzieł namalował, tak duże znaczenie odgrywał i były kupowane przez...
Więc Matejko z całą pewnością mógł spokojnie żyć z malarstwa.
Wiadomo, że kazanie skargi zostało sprzedane za 10 tysięcy złotych, to też te sumy rosną razem z upływem czasu, no bo Matejko robi się coraz sławniejszy.
No sumy ogromne, ale zwracam uwagę, że Matejko nie tylko sprzedawał.
No i wreszcie jest ten przypadek z Sobieskim pod Wiedniem, kiedy Matejko postanawia ofiarować
Czyli jest to jakaś wspólnota ludzi, którzy starają się to nasze patrimonio storico, że użyję tego określenia włoskiego, wzbogacać i Matejko jest to bardzo ważnym elementem.
Jestem Matejko.
On to swoje Matejko powiedział tak, jakby był jakimś wojewodą.
Widocznie myślał, że każdy musi wiedzieć, co to jest Matejko.
Pomyślałem jednak, dobrze, że Matejko, a nie złodziej.
Matejko podobnież korzystał z rodziny i znajomych i takich właśnie dziwnych ludzi spotkanych na ulicy.
czy to był Antonio z Maceraty czy Pakoda wszystko jedno mamy scenę w której ktoś naszej królowej podaje truciznę no trudno o bardziej brzydkie intencje niż w wykonaniu tej osoby i ona rzeczywiście ma taką chytrą twarz bo Matejko co by nie powiedzieć potrafił zilustrować to co miał do powiedzenia w sposób absolutnie perfekcyjny Część trzecia Zdrajca
Ale Matejko odpowiadał, że nie był bez winy w roku 1792.
Matejko sądził, że spełnił obowiązek, misję.
Ostatnie odcinki
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00
-
Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i hi...
07.05.2026 07:38
-
Katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Wybuch elektro...
23.04.2026 14:00
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00