Mentionsy

Podcast Wojenne Historie
Podcast Wojenne Historie
18.05.2026 05:00

Tajemnica „luki częstochowskiej”

Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie 

🔶⁠PATRONITE.PL⁠🔶

Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie

🔷⁠BUYCOFFEE.TO⁠🔷

ZOSTAŃ PATRONEM 

Rozdziały (5)

1. Wprowadzenie i wprowadzenie do tematu

Podcast zaczyna się z powitaniem i informacji o wsparciu. Autorzy skupiają się na temacie luki częstochowskiej jako kluczowego elementu klęski wrześniowej.

2. Historia i znaczenie luki częstochowskiej

Analiza historii i znaczenia luki częstochowskiej w kontekście klęski wrześniowej, wskazanie na jej znaczenie w polskiej literaturze wojskowości.

3. Koncepcja kampanii obronnej i ustawienie armii

Opis koncepcji kampanii obronnej i ustawienia armii przez naczelnego wodza, skupienie na roli luki częstochowskiej w planowaniu operacyjnym.

4. Analiza strategii Śmigłego-Rycy

Analiza strategii marszałka Śmigłego-Ryca i jej konsekwencji dla ugrupowania Wojska Polskiego, w tym rola 7 Dywizji Piechoty i luk w obronie.

5. Rozpad armii Prusy i jej zgrupowania

Analiza sytuacji po rozbiciu północnego zgrupowania armii Prusy i armii Łódź, podkreślenie klęski wywołanej przez ogólną przewagę nieprzyjaciela, niezależnie od luky częstochowskiej.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 18 wyników dla "Armii Kraków"

Armie na zgrupowanie północne i południowe, to znaczy armie Kraków i Karpaty, broniące południowo-zachodnich granic Polski, w pewien sposób funkcjonowały w oderwaniu od zgrupowania armii Pomorze, armii Łódź czy armii Poznań, które znajdowały się, jak powiedziałem, na przykład na obszarze Wielkopolski czy Ziemi Łódzkiej.

No i zwracano uwagę właśnie na ową lukę częstochowską, na styk armii Kraków i armii Łódź, gdzie nie było wystarczająco dużych sił do walki.

Poza tym istniała pewna problematyczność współpracy Armii Łódzkiej na północy z Armią Kraków na południu.

To wynikało m.in. z tego, że generał dywizji Leon Berbecki bardzo późno został zastąpiony przez generała Antoniego Schillinga na stanowisku dowódcy przeszłej Armii Kraków.

No ale sztab Armii Kraków widział zagrożenie dla swoich wojsk z rejonu Częstochowy?

W instrukcjach podkreślał w 1939 roku, wiosną, latem 1939 roku, że odcinek południowy, skrzydło południowe Armii Kraków jest ważniejsze niż skrzydło północne, skrzydło stykowe z Armią Łódź.

Nawet plan rozmieszczenia rezerw armii Kraków w rejonie Tarnowa, kiedy ta armia w ramach kolejnej fazy kampanii wycofałaby się na wschód, miała pobrać nowe dywizje do walki z rejonu Tarnowa, a więc na południe od Wisły.

Dowództwo Armii Kraków było troszkę przerażone, przyszłej Armii Kraków, bo mówimy o planowaniu operacyjnym przed wojną, było lekko przerażone tymi planami marszałka Śmigłego Rydza.

Częstochowa była obszarem odpowiedzialności Armii Kraków, gdzie Armia Kraków nie miała skupiać swoich zasadniczych sił.

rozdzielał strefę Armii Kraków i Armii Łódź.

Znaczy z pełną premedytacją w tym sensie, że wszelkie próby przesuwania jednostek Armii Kraków i Armii Łódź celem bardziej stykowego kontaktu pośrodku, były przez przyszły sztab naczelnego wodza, a wcześniej przede wszystkim przez sztab główny, paraliżowane.

Ta dywizja miała wycofywać się poniekąd niezależnie od zasadniczych działań Armii Kraków, której to armii podlegała, no i zupełnie w oderwaniu od działań Armii Łódź, bardziej na północy.

A jak na to reagowali dowódcy Armii Kraków i Łódź?

On chce najpierw walczyć na przedpolu, wysuwa wojska ku granicy, jednocześnie kieruje w kierunku Luki Częstochowskiej właśnie wspomnianą wołyńską brygadę kawalerii, aby mieć chociaż tak zwany łokciowy, jakiś stykowy kontakt z północnym prawym ramieniem Armii Kraków.

Najważniejsze jest uderzenie 10 Armii na Warszawę, czyli tak jak przewidywał to marszałek Śmigły-Rydz, ale nie na jakimś wąskim odcinku, tylko 8 i 10 niemieckie armie, one po prostu szeroką ławą idą na Warszawę, zmiatając po drodze, czy raczej zamierzając zmieść całe ugrupowanie Armii Łódź i północne ugrupowanie Armii Kraków.

Że zlekceważył możliwość styku armii Łódź i armii Kraków.

Wbrew tak naprawdę intencjom oficerów sztabowych Armii Kraków, a przede wszystkim Armii Łódź, marszałek uparcie negliżował, jak to się kiedyś mówiło, lekceważył kierunek Częstochowa-Kielce.

Ale marszałek, chociaż zlekceważył styk armii Łódź i armii Kraków, nie zlekceważył zagrożenia lewego skrzydła armii Łódź, które to zagrożenie mogło wyniknąć właśnie z powodu istnienia owej luki częstochowskiej.