Mentionsy
Tajemnica „luki częstochowskiej”
Jeżeli podoba Ci się odcinek możesz nas wesprzeć w serwisie
🔶PATRONITE.PL🔶
Albo postawić nam symboliczną kawę w serwisie
🔷BUYCOFFEE.TO🔷
ZOSTAŃ PATRONEM
Rozdziały (5)
Podcast zaczyna się z powitaniem i informacji o wsparciu. Autorzy skupiają się na temacie luki częstochowskiej jako kluczowego elementu klęski wrześniowej.
Analiza historii i znaczenia luki częstochowskiej w kontekście klęski wrześniowej, wskazanie na jej znaczenie w polskiej literaturze wojskowości.
Opis koncepcji kampanii obronnej i ustawienia armii przez naczelnego wodza, skupienie na roli luki częstochowskiej w planowaniu operacyjnym.
Analiza strategii marszałka Śmigłego-Ryca i jej konsekwencji dla ugrupowania Wojska Polskiego, w tym rola 7 Dywizji Piechoty i luk w obronie.
Analiza sytuacji po rozbiciu północnego zgrupowania armii Prusy i armii Łódź, podkreślenie klęski wywołanej przez ogólną przewagę nieprzyjaciela, niezależnie od luky częstochowskiej.
Szukaj w treści odcinka
No Robert, pozmawiajmy zatem o tym, czym była ta tajemnicza Luka Częstochowska i czy rzeczywiście była kluczem do naszej porażki.
To pojęcie luka częstochowska, ono...
I żeby sobie uświadomić to, dlaczego w tej naszej dyskusji, sporze o przyczyny klęski wrześniowej ta luka częstochowska jest tak ważna, no to wielu naszych dowódców, wielu oficerów Wojska Polskiego jeszcze w czasie wojny, a także bezpośrednio po wojnie, mówię o uczestnikach II wojny światowej, oficerach Wojska Polskiego, służby czynnej w 1939 roku, w czasie II wojny światowej, w czasie okupacji czy w siłach zbrojnych na emigrację.
No wynikał właśnie z tego, że ta luka częstochowska sprawiła, że wojska niemieckie tak szybko, tak gwałtownie dotarły do Wisły, dotarły do Warszawy z obszaru Śląska.
Ale jednocześnie ta odpowiedź jest zwodnicza, bo rzeczywiście luka częstochowska, ona odegrała olbrzymią rolę w szybkiej porażce Wojska Polskiego, ale z drugiej strony można powiedzieć, że nie była zasadniczym problemem, zasadniczą przyczyną tego szybkiego pogromu.
Uważał, że Luka Częstochowska jest obszarem biernym.
Czyli pewne chciejstwo, sposób postrzegania przyszłej kampanii przez naczelnego wodza w sposób fundamentalny wpływała na to, że ta luka częstochowska była operacyjnie cały czas tak naprawdę obecna w planowaniu Wojska Polskiego.
Wprost na Warszawę, że Niemcy nie wykorzystają tej luki i w tym planie marszałka luka częstochowska nie była problemem, nawet jeżeli bowiem przeciwnik niewielkimi siłami wtargnąłby na ten obszar, to za Pilicą i przede wszystkim na tyłach armii Łódź rozwinąć się miała do walki armia odwodowa.
to zauważymy, że Luka Częstochowska owszem jest wyraźnym obszarem operacyjnie oddzielającym zasadnicze zgrupowanie Wojska Polskiego od jego lewego południowego skrzydła, gdzie latem 1939 roku zaczynamy rozwijać nie tylko Armię Kraków, ale także zupełnie nową Armię Karpaty.
To jest kluczowe dla zrozumienia, że luka częstochowska jest ważna, ale nie jest tak kluczowa.
Bo niezależnie od tego, że w Lukę Częstochowską de facto wchodzą nam dwie dywizje pancerne, dywizja zmechanizowane, dwie dywizje piechoty na dzień dobry, a potem kolejne, to cała armia Łódź zostaje zaatakowana licznymi dywizjami, cała armia Kraków zostaje zaatakowana licznymi dywizjami, a nasze ugrupowanie jest takie, że może coś tak spektakularnego jak Luka Częstochowska jest jedna, ale tych luk w ugrupowaniu Wojska Polskiego w Bitwie Granicznej mamy mnóstwo.
I oczywiście Luka Częstochowska jest tu najbardziej spektakularna, ale nawet odwodowa armia Prusy, rozwijana w dwóch różnych miejscach, sama ze sobą nie ma styczności.
Więc to nie jest tak, że Luka Częstochowska to jest coś jedynego w swoim rodzaju, fenomenalnego i to jest źródło naszej porażki, bo nie jest.
No i potem my będziemy podkreślać to, że ta luka częstochowska pozwoliła niemieckim zagonom pancernym wyjść w przestrzeń operacyjną, w wolną przestrzeń operacyjną, że z rejonu na północ od Częstochowy, że w rejonie na południe od Wielunia oni włamali się swoimi siłami zasadniczymi w kierunku na Radomsko.
Ale faktem jest, że 5 i 6 września wydarzyło się coś o wiele gorszego niż Luka Częstochowska.
I ta luka częstochowska przyczyniła się w sposób fundamentalny do porażenia zarówno jednego, jak i drugiego zgrupowania Armii Prusy, bo za Pilicą rozbito 3, 12, 36 Dywizję Piechoty.
To widzimy, że czy ta luka częstochowska by była czy nie, to toczenie bitwy rozproszonymi wojskami na dużych przestrzeniach przy przewadze szybkości działań nieprzyjaciela z góry skazywało nas na katastrofę.
W takim założeniu Luka Częstochowska śmigłemu za bardzo nie wadziła, bo on założył, że na najważniejszych kierunkach będzie miał grupy operacyjne, które na tarcie nieprzyjaciela spowolnią, będą się cofać w sposób zorganizowany na kolejne rubieże.
I źródłem tego nie była luka częstochowska jako taka.
My potem zaczęliśmy mówić, a Luka Częstochowska, tak, Luka Częstochowska jest ważna, ale my w naszych analizach klęski wrześniowej szukaliśmy winy wszędzie w pierwszej kolejności poza nami i poza naszą słabością.
Stąd luka częstochowska, jej znaczenie dla naszej szybkiej klęski jest z jednej strony oczywista, ale z drugiej strony
Ostatnie odcinki
-
Polacy i Czesi. Dwie drogi, jeden finał
03.06.2026 05:00
-
Polska sztuka wojny
01.06.2026 05:00
-
1939–1944. Dwie klęski
29.05.2026 05:00
-
Największa klęska polskiego wywiadu
27.05.2026 05:00
-
Jak opancerzony jest czołg?
25.05.2026 05:00
-
Bułgaria idzie na wojnę
22.05.2026 05:00
-
Białoruska pułapka Fedora von Bocka
20.05.2026 05:00
-
Tajemnica „luki częstochowskiej”
18.05.2026 05:00
-
Nieoczekiwany sojusznik. Jak Włochy trafiły w o...
17.05.2026 14:00
-
Churchill w służbie Armii Czerwonej
15.05.2026 05:00