Mentionsy

Wracamy do wspaniałego tematu, który już zaczęliśmy jakiś czas temu, mianowicie mormoni wracają.

No i jak wyglądało życie też rodzinne Josepha Smitha, jak Mormoni przenosili się z miejsca na miejsce i dlaczego.

Otóż mormoni w tym sporze między demokratami, a najpierw wigami, czy przeciwnikami w ogóle niewolnictwa, a później republikanami, stawiali oczywiście na demokratów, jako na partię, która głosiła doktrynę praw stanowych i lokalnej autonomii.

Wychodzili mormoni z założenia, bardzo słusznie, że jeśli Partia Demokratyczna broni Stanów Południowych, żeby się rządziły po swojemu i żeby Stany Północne nie narzucały im tego, jak ma wyglądać u nich porządek społeczny, to my też będziemy się rządzić sami, nikt nam nie będzie mówił, jak mamy się rządzić.

Pojawiały się, no to standardowa praktyka, też pogłoski o, czy standardowe zjawisko, przepraszam, pogłoski o jakichś ofiarach składanych z tych kobiet, które mormoni porywają, żeby mieć te więcej żon i tak dalej, i tak dalej.

Jeśli chodzi o niewolnictwo, to warto też zauważyć, że Juta było terytorium niewolniczym i sami mormoni też niewolników mieli.

Znowu, tak jak powiedział Łukasz, nieliczni mormoni mieli niewolników, natomiast ustawodawstwo terytorium Juta na niewolnictwo zezwalało.

No i ta sytuacja była taka dość dziwna, bo z jednej strony Mormoni przyjmowali w swoje szeregi czarnych, przynajmniej za czasów Josepha Smitha, ale Young miał już inne poglądy i Young był zdecydowanie bardziej rasistowski niż Joseph Smith, bo Joseph Smith też był rasistą, jak większość ówczesnych Amerykanów.

Mormoni byli czymś rzeczywiście dziwnym i obcym, co zamieszkiwało za górami na jakimś dzikim, pustynnym terytorium Utah.

Dlatego, że obawiano się, rząd federalny, rząd w Waszyngtonie obawiał się, że mormoni sprzymierzą się z Indianami.

No więc te wszystkie doświadczenia takiego męczeństwa, prześladowań, wypędzeń, no to mogli sobie pomyśleć mormoni, okej, ucięliśmy i przychodzą po nas znowu.

Wtedy to właściwie 100% mieszkańców Utah to byli Mormoni i przygotowują się na kolejną wojnę.

Young wezwał do walki zbrojnej przeciwko tyjańskiemu rządowi i zapowiadał, że w razie konieczności Mormoni opuszczą Salt Lake City i przeniosą się jeszcze dalej, np.

Sami mormoni wytyczyli ten szlak, Mormon Trail, szlak mormoński, który był jednym z głównych szlaków migracyjnych ze wschodu na zachód.

Zaatakowali ich, ci koloniści zaczęli się bronić i wtedy mormoni zmienili tę strategię.

No i w tym momencie mormoni zamordowali 120 osób, mniej więcej 120 osób z zimną krwią.

Masaka na Mountain Meadows pozostaje jednym z najbardziej kontrowersyjnych i brutalnych elementów historii mormońskiej Utah, dlatego że mormoni bardzo długo utrzymywali, że nie mieli z tym absolutnie nic wspólnego.

Twierdzono też, że kiedy już nie dało się tego dłużej bronić i wiadomo było, że jednak mormoni w tym uczestniczyli, no to wersja się zmieniła, że nie widzieli o tym nic liderzy kościoła mormońskiego, a na pewno nie widział o tym nic Brigham Young.

A mormoni stosowali taktykę spalonej ziemi, partyzantkę, niszczyli dostawy żywności, ostrzeliwali te wojska federalne co najwyżej z daleka.

No i ostatecznie doszło do kompromisu, to znaczy uznano, że mormoni w zamian za amnestię uznają tego nowego gubernatora.

No właśnie, ale przychodzi kolejny zwrot historyczny, czyli wojna secesyjna, w której Mormoni nie uczestniczą.

Tymczasem o dziwą z koleją transkontynentalną mormoni nie mieli problemu.

Wbrew temu, co wieszczyli niektórzy, że to będzie gwóźdź dla trumny dla Brygama Younga i dla mormonizmu, bo przyniesie też świeckość, cywilizację i tak dalej, to mormoni uznali, że przeciwnie, że kolej może być przydatna, bo przyniesie do Utah więcej pielgrzymów i więcej mormonów, ludzi, którzy chcą osiedlić się w Utah, a także ułatwi im samym

na wracanie innych, znaczy podróże z Utah w celach misjonarskich, no ale też przyniesie dobrobyt terytorium Utah, a mormoni znani byli z ciężkiej pracy, z takiego etosu pracy, z przedsiębiorczości i tak dalej, więc uznali, że jeśli będą prowadzić interesy głównie sami ze sobą,

No ale Utah się zmieniło pod wpływem kolei, struktura demograficzna, 1870 rok, 98% populacji to Mormoni, 20 lat później już tylko 56%.

No więc oczywiście wiadomo było, że przyjadą też nie mormoni.

Mormoni.

Po wojnie, kiedy republikanie poczuli się pewniej, pojawiły się kolejne projekty w kongresie i oczywiście one były już restrykcyjniejsze i na przykład zakazywały wielożeńcom głosowania albo pełnienia funkcji publicznych, czyli na przykład funkcji sędziego, co by sprawiło, że nie będą już mormoni w Utah mogli liczyć na łagodne postępowania sądowe.

To znaczy paradoksalnie ci konserwatyści, mormoni w pewnych elementach praw kobiet byli bardziej liberalni niż społeczeństwo amerykańskie jako takie.

No właśnie, więc gdzieś przeczytałem, że rozwód był takim wentylem bezpieczeństwa, który umożliwiał działanie mormonizmu.

To znaczy mormoni rozumieli, i Young też rozumiał, że to nie może być dyktatura.

Oni oczywiście byli dużo mniejszą grupką niż ci mormoni z Utah.

dopięła swego i udało jej się doprowadzić do tego, że powstał reformowany kościół Jezusa Chrystusa Świętych w dniach ostatnich, czyli reformowany mormonizm i na jego czele właśnie stanął Józef III jako prezydent i on właściwie powtórzył

Ale mormoni z Utah też mieli swojego Josepha Smitha, tylko Josepha F. Smitha, który był synem brata Josepha Smitha, Hyrum, a tego, który został z Josephem Smithem zamordowany.

To znaczy prezydent Hayes powiedział, że jeśli mormoni porzucą praktykę poligami, to dostaną amnestię.

Kworum dwunastu apostołów, czyli ta najwyższa rada kościoła mormońskiego pod prezydium przejęła to milczeniem, no ale ponieważ kościół mormoński opiera się na posłuszeństwie, więc nie zaprotestowano, upubliczniono manifest w prasie, no i publicznie potraktowano to jako to, że mormoni przyjmują monogamię.

Mormoni uciekają przed Ameryką, równocześnie cały czas próbują w ramach tych Stanów Zjednoczonych coś wywalczyć.

No więc Mormoni stają się już w pełni częścią Stanów Zjednoczonych, no tylko powstają kolejne wyzwania z tym związane, no bo już nie mają tej autonomii, nie mają Brigham Younga, wciąż budzą podejrzenia i niechęć wielu, no bo te pogłoski o poligamii i takich dziwactwach, które ta tam sekta od których nie odstąpiła wciąż się pojawiają,

Dziś mormoni wciąż stanowią ponad 60% mieszkańców Utah.

ale też przeszli taką ciekawą podróż od marginesu i właśnie takiej sekty, którą się straszy raz na jakiś czas i która budzi i lęk i niechęć do mainstreamu amerykańskiego i o tym pewnie Państwu opowiemy już w trzecim, ostatnim odcinku poświęconym mormonom i historii mormonizmu w Stanach Zjednoczonych.