Mentionsy

Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
01.12.2025 16:00

Raport o książkach – Grażyna Plebanek „Pola”

„Polka. Słowo, w którym tkwi życie. Chwyciłam się go jak obietnicy” – pisze o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej-Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.


Apolonia Machczyńska-Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku. W styczniu 1943 roku została zastrzelona przez Niemców. Dzięki zeznaniom jednej z uratowanych Żydówek, Rywki Goldfinger, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.


O Apolonii, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci — śmierci męczeńskiej, pomnikowej. A Grażyna Plebanek napisała książkę o jej życiu. Choć, jak przyznaje, było to trudne: „Bo babka umierała wiele razy. W Annopolu, w miejscu jej egzekucji. W zeznaniach Niemca. W reportażach. Na scenie”.

Kluczem do napisania opowieści o babce w świetle jej życia, a nie w cieniu śmierci, było wyzwolenie jej historii z tragicznego mitu, w którym to nie ona decydowała o swoim losie, lecz została złożona w ofierze.


Grażyna Plebanek podążała tropem słów i zdań, w których był ruch i życie.


Dlatego o jej książce „Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” najlepiej rozmawiać w ruchu. Tak właśnie zrobiłyśmy, umawiając się na spacer po Brukseli, mieście, w którym autorka mieszka od 20 lat.


Opowieść o Brukseli – mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym – przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli, Polki.


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Grażyna Plebanek


Książki:

„Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” / Wydawnictwo Agora

„Bruksela. Zwierzęcość w mieście” / Wydawnictwo Wielka Litera


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 8 wyników dla "Apolonii Machczyńskiej Świątek"

Piszę w książce o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.

Apolonia Machczyńska Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku.

O Apolonii przez najbliższych nazywanej Polą napisano i powiedziano bardzo dużo, zawsze w kontekście jej śmierci, śmierci męczeńskiej, pomnikowej.

Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej Świątek.

Opowieść o Brukseli, mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym, przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli.

Ruch to jest takie słowo klucz, bo jak sobie myślałam o Twojej najnowszej książce Pola, która opowiada historię Twojej babci, Twojej babki Poli Machczyńskiej i świątek,

Jak długo zajęła Ci ta podróż z Brukseli, z tego miejsca, w którym teraz jesteś, ze swoim życiem, do tej przeszłości, do swojej babci, do Poli, Polki, Apolonii?

No tak, ty dorastałaś też trochę z tą książką, z tą historią twojej babci, twojej babki, Poli, Polki, Apolonii, bo tak, ty byłaś kilkuletnią dziewczynką, kiedy dowiedziałaś się w ogóle o jej istnieniu, ona była w...

0:00
0:00