Mentionsy
Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
01.12.2025 16:00

Raport o książkach – Grażyna Plebanek „Pola”

„Polka. Słowo, w którym tkwi życie. Chwyciłam się go jak obietnicy” – pisze o swojej babce, Apolonii Machczyńskiej-Świątek, jej jedyna wnuczka, Grażyna Plebanek.


Apolonia Machczyńska-Świątek w czasie II wojny światowej ukrywała Żydów, którym udało się uciec przed likwidacją getta w Kocku. W styczniu 1943 roku została zastrzelona przez Niemców. Dzięki zeznaniom jednej z uratowanych Żydówek, Rywki Goldfinger, została uhonorowana tytułem Sprawiedliwej wśród Narodów Świata.


O Apolonii, przez najbliższych nazywanej Polą, napisano i powiedziano bardzo dużo. Zawsze w kontekście jej śmierci — śmierci męczeńskiej, pomnikowej. A Grażyna Plebanek napisała książkę o jej życiu. Choć, jak przyznaje, było to trudne: „Bo babka umierała wiele razy. W Annopolu, w miejscu jej egzekucji. W zeznaniach Niemca. W reportażach. Na scenie”.

Kluczem do napisania opowieści o babce w świetle jej życia, a nie w cieniu śmierci, było wyzwolenie jej historii z tragicznego mitu, w którym to nie ona decydowała o swoim losie, lecz została złożona w ofierze.


Grażyna Plebanek podążała tropem słów i zdań, w których był ruch i życie.


Dlatego o jej książce „Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” najlepiej rozmawiać w ruchu. Tak właśnie zrobiłyśmy, umawiając się na spacer po Brukseli, mieście, w którym autorka mieszka od 20 lat.


Opowieść o Brukseli – mieście w ruchu, w ciągłej przebudowie, gwarnym, hałaśliwym i zachwycającym – przeplata się z opowieścią o życiu Apolonii, Poli, Polki.


Prowadzenie: Agata Kasprolewicz

Gość: Grażyna Plebanek


Książki:

„Pola. Ukryte życie Apolonii Machczyńskiej-Świątek” / Wydawnictwo Agora

„Bruksela. Zwierzęcość w mieście” / Wydawnictwo Wielka Litera


---------------------------------------------

Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ ⁠https://patronite.pl/DariuszRosiak⁠

Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠➡️ ⁠https://dariuszrosiak.substack.com⁠

Koszulki i kubki Raportu ➡️ ⁠https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/⁠ [Autopromocja]

Leopolda II Grażyna Plebanek Brukselę Browning Hanna Kral Apolonii Machczyńskiej Świątek Baudelaire Matki Boskiej Mariusza Szczegóła Hanna Krall The View Beginki Grażyno Fifreku Christopherem Browningiem

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 7 wyników dla "Hanna Krall"

Hanna Arendt przecież zadała to fundamentalne pytanie.

No tak, bo lekcję odrobiła Hannah Arendt pytając o to, przy czym oczywiście z odpowiedziami jest różnie, bo nie wiemy tak do końca.

Pierwsza napisała o tym Hanna Kral, prawda?

Ale w tej opowieści Hanny Krall jest sugestia, a może coś więcej nawet niż sugestia, że, tak jak już powiedziałaś wcześniej trochę, Pola została... No proszę.

On był właśnie tym Niemcem, Hanna Kral pisze, że on był właśnie tym Niemcem, który odwiedzał.

dowiedzieć, czy rzeczywiście tak było, no bo skoro nie było w tekście Hanny Krall tych źródeł podanych, to postanowiłam, że sama się spróbuję do tego dokopać.

Że może Hanna Krall ma, ale ja się nigdzie do tego nie dokopałam.

Ostatnie odcinki

0:00
0:00