Mentionsy
Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza
Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza dokonał się 5 dni po zaprzysiężeniu Prezydenta na ten zaszczytny urząd. Zgłoszono 5 kandydatów do tego urzędu. Wybrano Gabriela Narutowicza, który jawił się jako człowiek kompetentny i ugodowy, chcący do współpracy zaprosić wszystkie strony sporu w ówczesnej Polsce. Podsycano jednak przez cały czas nastroje tak anty żydowskie jaki anty komunistyczne, szczególnie przez prasę i gdy ukazały się artykuły, że Prezydenta wybrali komuniści i Żydzi nastąpił taki chaos i ferment, że Eligiusz Niewiadowski mógł tylko wziąć pistolet i oddać trzy strzały myśląc, że tego właśnie domaga się od niego Polska. O tym czasie i o tym, co do tych strzałów doprowadziło w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada dr Jacek Kurek, a rozmowę prowadzi Marek Mierzwiak.
Rozdziały (14)
Podプレゼencja Szkoły Bardzo Wieczorowej, historycy opowiadają o morderstwie Gabriela Narutowicza i cytują wiersz Tuwima.
Historcy opisują okoliczności wyboru Narutowicza i sytuację polityczną przed morderstwem.
Analiza życia i działań Eligiusza Niewiadomskiego, mordercy prezydenta, w tym jego zainteresowania sztuką.
Opis procesu Niewiadomskiego i jego reakcji na wyrok, podkreślając sytuację związane z jego chorobą.
Opis ceremonii pogrzebowej Niewiadomskiego i analiza reakcji społecznej na morderstwo Narutowicza.
Analiza sytuacji politycznej w Polsce przed morderstwem i reakcje na to wydarzenie.
Opis życia i pracy Gabriela Narutowicza, przedstawiając jego rolę w polskiej polityce i społeczeństwie.
Analiza roli intelektualistów w polityce w okresie międzywojennym, z podkreśleniem Narutowicza i jego role.
Podsumowanie sytuacji politycznej i społecznej przed morderstwem Narutowicza.
Rozmówca omawia rolę prasy w wyborach prezydenckich i jej wpływ na atmosferę polityczną.
Analiza sytuacji po wyborach prezydenckich i potencjalnych konsekwencji dla Polski.
Rozmówca opisuje zbrodnię i jej kontekst, podkreślając wpływ na społeczeństwo i politykę.
Analiza role teatru w krytyce współczesnej sytuacji i potrzeba skompetentnego komentowania wydarzeń.
Podkreślenie znaczenia zamachów w historii Polski i przypomnienie o zamachu na prezydenta w 1922 roku.
Szukaj w treści odcinka
Śmierć Gabriela Narutowicza rozpocząć od wiersza Juliana Tuwima.
Panie doktorze, ten wiersz został napisany po śmierci Gabriela Narutowicza 16 grudnia 1922 roku, kiedy Eligiusz Niewiadomski w zachęcie strzelił do prezydenta kilka dni po jego zaprzysiężeniu.
To wy żeście wybrali prezydenta Gabriela Narutowicza i my się nie zgadzamy.
Do tej pory zatem, czyli do morderstwa Gabriela Narutowicza, mieliśmy jedynie tego typu przykłady udziału Polaków w próbie zabicia władcy.
I kiedy sędzia mówi, że zostaje skazany za zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza na karę śmierci, widać ogromny uśmiech i on się cieszy z tego, bo został bohaterem.
Gabriel Narutowicz urodził się 17 marca lub 29 marca.
To wszystko jest tak żywe, że rozpalenie ognia przeciwko Gabrielowi Narutowiczowi nie było trudne,
Ale proszę mi powiedzieć, czym przekonał Józef Piłsudski Gabriela Narutowicza, żeby on jednak kandydował na urząd prezydenta i był tym prezydentem później?
Tu trzeba było polityków odważnych, którzy powiedzą, że te warunki trzeba zmienić i tym samym Gabriel Narutowicz...
Dziś proszę Państwa w Szkole Bardzo Wieczorowej pan dr Jacek Kurek, historyk, przypomina czasy Rzeczpospolitej Polskiej, kiedy ona się kształtowała i kiedy został zastrzelony prezydent Rzeczpospolitej Gabriel Narutowicz.
Panie doktorze, protokół posiedzenia Zgromadzenia Narodowego z 11 grudnia 1922 roku jest taki, że powierza się urząd prezydentowi Gabrielowi Narutowiczowi.
Kiedy Gabriel Narutowicz przychodzi do Zachęty, 16 grudnia zostaje tam zastrzelony.
Myślę, że Ligusz Niewiadomski, który zabija Gabriela Narutowicza, to z jednej strony smutne, tragiczne wydarzenie, uspokajające, że jednak to było incydentalne, ale z drugiej bardzo ważny papierek lakmusowy, który pokazał jak zareagowała prasa, jak się przyczyniła do tego, rozbudzając namiętności.
Dziś proszę Państwa o zamachu, który wstrząsnął Polską w roku 1922, czyli o zamachu na prezydenta Gabriela Narutowicza.
Ostatnie odcinki
-
Bożena Hager Małecka
23.06.2026 17:32
-
Języki regionalne i gwary w czasach globalizacji
18.06.2026 20:00
-
Historia obozów koncentracyjnych
16.06.2026 13:57
-
Edyta Stein
09.06.2026 20:00
-
Co zostało z nauk Cyryla i Metodego?
02.06.2026 20:00
-
Początki Uniwersytetu Śląskiego
28.05.2026 20:15
-
Król Stanisław Leszczyński
26.05.2026 20:00
-
Ignacy Jan Paderewski – polityk czy muzyk?
19.05.2026 15:21
-
Neolit. Czas pierwszych miast
14.05.2026 20:10
-
Wszystkie twarze Simone Weil
12.05.2026 14:30