Mentionsy
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
05.05.2026 14:22

Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza

Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza dokonał się 5 dni po zaprzysiężeniu Prezydenta na ten zaszczytny urząd. Zgłoszono 5 kandydatów do tego urzędu. Wybrano Gabriela Narutowicza, który jawił się jako człowiek kompetentny i ugodowy, chcący do współpracy zaprosić wszystkie strony sporu w ówczesnej Polsce. Podsycano jednak przez cały czas nastroje tak anty żydowskie jaki anty komunistyczne, szczególnie przez prasę i gdy ukazały się artykuły, że Prezydenta wybrali  komuniści i Żydzi nastąpił taki chaos i ferment, że Eligiusz Niewiadowski mógł tylko wziąć pistolet i oddać trzy strzały myśląc, że tego właśnie domaga się od niego Polska. O tym czasie i o tym, co do tych strzałów doprowadziło w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada dr Jacek Kurek, a rozmowę prowadzi Marek Mierzwiak.

Piłsudski Narutowicza Gabriel Narutowicz Niewiadomskiego Gabriela Narutowicza Jacek Kurek Zamoyski Radiu Katowice Wojciechowski Mościckiego Józef Piłsudski Piłsudski Szkoła Bardzo Wieczorowa Eligiusz Niewiadomski Bogiem

Rozdziały (14)

1. Wstęp i wiersz Tuwima

Podプレゼencja Szkoły Bardzo Wieczorowej, historycy opowiadają o morderstwie Gabriela Narutowicza i cytują wiersz Tuwima.

2. Historia przed morderstwem

Historcy opisują okoliczności wyboru Narutowicza i sytuację polityczną przed morderstwem.

3. Morderca i jego życie

Analiza życia i działań Eligiusza Niewiadomskiego, mordercy prezydenta, w tym jego zainteresowania sztuką.

4. Proces i konsekwencje

Opis procesu Niewiadomskiego i jego reakcji na wyrok, podkreślając sytuację związane z jego chorobą.

5. Pogrzeb i reakcje społeczne

Opis ceremonii pogrzebowej Niewiadomskiego i analiza reakcji społecznej na morderstwo Narutowicza.

6. Analiza sytuacji politycznej

Analiza sytuacji politycznej w Polsce przed morderstwem i reakcje na to wydarzenie.

7. Biografia Narutowicza

Opis życia i pracy Gabriela Narutowicza, przedstawiając jego rolę w polskiej polityce i społeczeństwie.

8. Rola intelektualistów w polityce

Analiza roli intelektualistów w polityce w okresie międzywojennym, z podkreśleniem Narutowicza i jego role.

9. Zakończenie i podsumowanie

Podsumowanie sytuacji politycznej i społecznej przed morderstwem Narutowicza.

10. Rola prasy w polityce

Rozmówca omawia rolę prasy w wyborach prezydenckich i jej wpływ na atmosferę polityczną.

11. Analiza wyborów prezydenckich

Analiza sytuacji po wyborach prezydenckich i potencjalnych konsekwencji dla Polski.

12. Zabójstwo prezydenta Narutowicza

Rozmówca opisuje zbrodnię i jej kontekst, podkreślając wpływ na społeczeństwo i politykę.

13. Analiza współczesnej sztuki

Analiza role teatru w krytyce współczesnej sytuacji i potrzeba skompetentnego komentowania wydarzeń.

14. Zamach na prezydenta Gabriela Narutowicza

Podkreślenie znaczenia zamachów w historii Polski i przypomnienie o zamachu na prezydenta w 1922 roku.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 16 wyników dla "Piłsudski"

Prezydent przyszedł na otwarcie tej wystawy zamiast naczelnika państwa, czyli Józefa Piłsudskiego, bo Niewiadomski chciał zabić Piłsudskiego, ale jak nie, przyszedł Piłsudski...

Piłsudski nawet twierdził, że naiwny i na swój sposób, że jest po prostu człowiekiem zbyt pozytywnie oceniającym rzeczywistość.

Niedługo potem, 1 marca 1887 roku, Bronisław Piłsudski, brat zresztą Józefa Piłsudskiego, brał udział w udaremnionym zamachu na Aleksandra III.

Oddaje się, jest aresztowany, przyznaje się do wszystkiego, mówi to, co pan powiedział, tyle tylko, że właściwie on zrezygnował z zabójstwa Piłsudskiego, też kiedy się dowiedział, że Piłsudski nie będzie jednak kandydował na urząd prezydenta.

No i rzeczywiście umiera z okrzykiem, ginę za Polskę, którą gubi Piłsudski.

Tak, ta jego obsesyjna nienawiść do Piłsudskiego nigdy go nie opuści, również w chwili śmierci.

Wiemy dobrze, że właśnie w tych czasach politycy tacy jak Klemensow we Francji czy Piłsudski w Polsce

Piłsudski namawia Narutowicza, by nie kandydował nie tylko dlatego, że życzy mu dobrze.

Starym znajomym z czasów socjalistycznych, jeszcze tych dawnych, tych kiedy Piłsudski walczy o niepodległość, nie rezygnując oczywiście Narutowicza.

Słynne inne powiedzenie, że Piłsudski powiedział, że wszyscy jedziemy czerwonym tramwajem, tylko ja wysiadam na przystanku niepodległość.

Ale proszę mi powiedzieć, czym przekonał Józef Piłsudski Gabriela Narutowicza, żeby on jednak kandydował na urząd prezydenta i był tym prezydentem później?

To nie była, myślę, rola Piłsudskiego.

Zresztą proszę zwrócić uwagę, ja nie chciałbym porównywać tych postaci bezpośrednio, ale mimo wszystko, kiedy spojrzy się na prezydenta Mościckiego, później już, po przewrocie majowym, to jego bezkonfliktowość była wielką zaletą, no bo on nie miał początkowo żadnych politycznych aspiracji, nie był dla nikogo zagrożeniem, dlatego bardzo odpowiadał Piłsudskiemu i dlatego tak zaaranżował Piłsudski tą sytuację.

ale był to człowiek niezwykle inteligentny, bardzo prawy, człowiek o wspaniałej naukowej też przeszłości i w momencie, kiedy Piłsudski umiera, jego pozycja wzrasta.

Myśli pan, że za nim by stał Piłsudski i też pociągał za te sznurki?

Bo gdyby ktokolwiek inny w ten sam sposób został wybrany przez tę samą grupę, no to przecież Niewiadomski i tak był w tej zachęcie i tak w niego strzelił, a nienawiść do Piłsudskiego wyraził w ostatnim zdaniu.

Ostatnie odcinki