Mentionsy
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
Szkoła Bardzo Wieczorowa Radia Katowice
05.05.2026 14:22

Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza

Zamach na Prezydenta Gabriela Narutowicza dokonał się 5 dni po zaprzysiężeniu Prezydenta na ten zaszczytny urząd. Zgłoszono 5 kandydatów do tego urzędu. Wybrano Gabriela Narutowicza, który jawił się jako człowiek kompetentny i ugodowy, chcący do współpracy zaprosić wszystkie strony sporu w ówczesnej Polsce. Podsycano jednak przez cały czas nastroje tak anty żydowskie jaki anty komunistyczne, szczególnie przez prasę i gdy ukazały się artykuły, że Prezydenta wybrali  komuniści i Żydzi nastąpił taki chaos i ferment, że Eligiusz Niewiadowski mógł tylko wziąć pistolet i oddać trzy strzały myśląc, że tego właśnie domaga się od niego Polska. O tym czasie i o tym, co do tych strzałów doprowadziło w Szkole Bardzo Wieczorowej wykłada dr Jacek Kurek, a rozmowę prowadzi Marek Mierzwiak.

Piłsudski Narutowicza Gabriel Narutowicz Niewiadomskiego Gabriela Narutowicza Jacek Kurek Zamoyski Radiu Katowice Wojciechowski Mościckiego Józef Piłsudski Piłsudski Szkoła Bardzo Wieczorowa Eligiusz Niewiadomski Bogiem

Rozdziały (14)

1. Wstęp i wiersz Tuwima

Podプレゼencja Szkoły Bardzo Wieczorowej, historycy opowiadają o morderstwie Gabriela Narutowicza i cytują wiersz Tuwima.

2. Historia przed morderstwem

Historcy opisują okoliczności wyboru Narutowicza i sytuację polityczną przed morderstwem.

3. Morderca i jego życie

Analiza życia i działań Eligiusza Niewiadomskiego, mordercy prezydenta, w tym jego zainteresowania sztuką.

4. Proces i konsekwencje

Opis procesu Niewiadomskiego i jego reakcji na wyrok, podkreślając sytuację związane z jego chorobą.

5. Pogrzeb i reakcje społeczne

Opis ceremonii pogrzebowej Niewiadomskiego i analiza reakcji społecznej na morderstwo Narutowicza.

6. Analiza sytuacji politycznej

Analiza sytuacji politycznej w Polsce przed morderstwem i reakcje na to wydarzenie.

7. Biografia Narutowicza

Opis życia i pracy Gabriela Narutowicza, przedstawiając jego rolę w polskiej polityce i społeczeństwie.

8. Rola intelektualistów w polityce

Analiza roli intelektualistów w polityce w okresie międzywojennym, z podkreśleniem Narutowicza i jego role.

9. Zakończenie i podsumowanie

Podsumowanie sytuacji politycznej i społecznej przed morderstwem Narutowicza.

10. Rola prasy w polityce

Rozmówca omawia rolę prasy w wyborach prezydenckich i jej wpływ na atmosferę polityczną.

11. Analiza wyborów prezydenckich

Analiza sytuacji po wyborach prezydenckich i potencjalnych konsekwencji dla Polski.

12. Zabójstwo prezydenta Narutowicza

Rozmówca opisuje zbrodnię i jej kontekst, podkreślając wpływ na społeczeństwo i politykę.

13. Analiza współczesnej sztuki

Analiza role teatru w krytyce współczesnej sytuacji i potrzeba skompetentnego komentowania wydarzeń.

14. Zamach na prezydenta Gabriela Narutowicza

Podkreślenie znaczenia zamachów w historii Polski i przypomnienie o zamachu na prezydenta w 1922 roku.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 11 wyników dla "Narutowicza"

Śmierć Gabriela Narutowicza rozpocząć od wiersza Juliana Tuwima.

Panie doktorze, ten wiersz został napisany po śmierci Gabriela Narutowicza 16 grudnia 1922 roku, kiedy Eligiusz Niewiadomski w zachęcie strzelił do prezydenta kilka dni po jego zaprzysiężeniu.

To wy żeście wybrali prezydenta Gabriela Narutowicza i my się nie zgadzamy.

Do tej pory zatem, czyli do morderstwa Gabriela Narutowicza, mieliśmy jedynie tego typu przykłady udziału Polaków w próbie zabicia władcy.

I kiedy sędzia mówi, że zostaje skazany za zabójstwo prezydenta Gabriela Narutowicza na karę śmierci, widać ogromny uśmiech i on się cieszy z tego, bo został bohaterem.

Piłsudski namawia Narutowicza, by nie kandydował nie tylko dlatego, że życzy mu dobrze.

Starym znajomym z czasów socjalistycznych, jeszcze tych dawnych, tych kiedy Piłsudski walczy o niepodległość, nie rezygnując oczywiście Narutowicza.

Ale proszę mi powiedzieć, czym przekonał Józef Piłsudski Gabriela Narutowicza, żeby on jednak kandydował na urząd prezydenta i był tym prezydentem później?

Natomiast nie ma tutaj takiego wątku, który by dyskredytował Narutowicza.

Myślę, że Ligusz Niewiadomski, który zabija Gabriela Narutowicza, to z jednej strony smutne, tragiczne wydarzenie, uspokajające, że jednak to było incydentalne, ale z drugiej bardzo ważny papierek lakmusowy, który pokazał jak zareagowała prasa, jak się przyczyniła do tego, rozbudzając namiętności.

Dziś proszę Państwa o zamachu, który wstrząsnął Polską w roku 1922, czyli o zamachu na prezydenta Gabriela Narutowicza.

Ostatnie odcinki