Mentionsy

Literatura ze środka Europy
Literatura ze środka Europy
17.05.2026 07:00

Nagroda im. Karla Dedeciusa - edycja 2026 🎙️opowiada Andrzej Kałuża

Zapraszam do wysłuchania rozmowy poświęconej Nagrodzie im. Karla Dedeciusa.

▶️ Słuchaj dalej

🎧 literatura austriacka

🎧 literatura niemiecka

🗂️ Rozdziały

() Rodzaj wstępu

() Kim był Karl Dedecius?

() Kilka słów o Nagrodzie

() Krótka lista polska

() Krótka lista niemiecka

() Rodzaj zakończenia

🔍 Detale

rozmawialiśmy 11.05.26

Rozdziały (14)

1. Wprowadzenie i opis nagrody im. Karla Dedeciusa

Andrzej Kałuża opisuje historię Karl Dedeciusa, tłumacza literatury polskiej na język niemiecki, oraz Deutsches Polen Institut. Rozmowa skupia się na nagrodzie im. Karla Dedeciusa, jej zmianach i znaczeniu.

2. Reklama Fundacja Boscha

Fundacja Boscha, wielce zasłużona fundacja na rzecz pojednania z Polską

3. Historia i zmiany nagrody

Rozmowa skupia się na zmianach w zasadach nagrody, zazwyczaj przyznawanej co dwa lata, i jej obecnej formie.

4. Zasady i cele nagrody

Andrzej Kałuża wyjaśnia, że nagroda jest przyznawana za najlepsze tłumaczenie z języka niemieckiego lub polskiego, podkreślając jej cele i znaczenie dla literatury.

5. Zmiany w przekładach literatury

Rozmowa skupia się na zmianach w przekładach literatury, w tym na tym, że teraz nazwisko tłumacza pojawia się na okładce.

6. Przykłady nominowanych książek

Andrzej Kałuża omawia kilka nominowanych książek, w tym Elfride Jelinek i jej książkę 'Dane od osobowe'.

7. Tłumaczenie Elfride Jelinek

Rozmowa skupia się na tłumaczeniu książki Elfride Jelinek, w tym na doświadczeniu tłumacza Agnieszki Kowaluk i jej zrozumieniu autorki.

8. Przykłady innych nominowanych książek

Andrzej Kałuża omawia kolejną nominowaną książkę, 'Niegdysiejsze śniegi' autorstwa Rezori, podkreślając jej fascynującą opowieść.

9. Podsumowanie

Rozmowa zakończa się podsumowaniem i podziękowaniami za rozmowę.

10. Nominacje i opowieści z Niemiec

Andrzej Kałuża kontynuuje omówienie nominowanych książek do Nagrody im. Karla Dedeciusa, w tym opowiadając o książkach Judit Szalańskiej, Jenny Erpenbeck i Jakuba Małeckiego. Równocześnie omawia zagadnienia tłumaczenia i popularności tych książek w Niemczech i Polsce.

11. Kroniki wojenne i Zyxta Rudzka

Rozmowa o książkach Kroniki wojenne Aurelii Wyleżyńskiej i Zyxty Rudzka, omówienie ich znaczenia i kontekstu wydania.

12. Netflix i polskie filmy

Spowiedź o nowych polskich filmach na Netflixie i ich pojawieniu się w programie.

13. Nagroda im. Karla Dedeciusa

Przedstawienie planów i celów nagrody im. Karla Dedeciusa, omówienie formuły i zainteresowania partnerstwem polsko-niemieckim.

14. Podziękowania

Zakończenie rozmowy i podziękowania za zainteresowanie literaturą niemieckojęzyczną.

Sponsorzy odcinka (1)

Fundacja Boscha post-roll

"Fundacja Boscha, wielce zasłużona fundacja na rzecz pojednania z Polską"

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 9 wyników dla "Instytut"

Już wtedy na fali tego pokolenia pojednania, jak to dzisiaj mówimy, w latach 70. po wizycie Brandta i tak dalej, udało mu się stworzyć instytut, właśnie Deutsches Poleninstitut, wtedy nazywany Niemieckim Instytutem Kultury Polskiej.

Był to taki instytut w latach osiemdziesiątych, trochę jak Maison Lafite, gdzie polscy goście wtedy, oczywiście sprawy były reglementowane, wtedy nie można było tak wyjechać na zachód, Polacy nie mieli wymienialnej waluty, więc wszystko było jakoś obwarowane jakimiś ograniczeniami, a Kaldedeców starał się zdobyć dla nich pieniądze, dla tłumaczy, dla pisarzy, dla bibliofilów, dla wydawców, po to, żeby mogli przyjechać do Frankfurtu na targi książki.

I tak właśnie takie początki miał nasz Instytut.

To był taki zalążek Instytutu Książki dzisiejszego w Krakowie.

Nasz Instytut, nasza renoma, renoma tej nagrody to jest kolejna próba zachwycenia literaturą niemieckojęzyczną w Polsce i polską w Niemczech i oczywiście forma materialnego wsparcia.

Też niesamowity człowiek, zasłużony wielce dla polskiej literatury, dla wielu autorów oraz współpracujący z Instytutem Polskim w Düsseldorfie.

My jako Instytut też jesteśmy zaangażowani w ten projekt tak zwanego pomnika dla ofiar polskich w Berlinie, czy też mającego powstać domu polsko-niemieckiego.

partnera takiego, z którym łączy nas wspólne zainteresowanie literaturą, ale też w jakiejś mierze wspólna sympatia i takie różnego rodzaju powiązania między naszym Instytutem a Willą Decjusza.

Nasz Instytut nie liczy wielu pracowników, ale ci, którzy są, to ja mam wrażenie, ciągle są gdzieś w rozjazdach, a jeśli są w rozjazdach, to znaczy, że gdzieś mają jakiś wykład albo jakieś spotkanie, albo moderują coś, albo gdzieś udzielają się w jakichś sprawach polsko-niemieckich i ciągle to zainteresowanie w Niemczech jest i chcielibyśmy, żeby było większe.