Mentionsy

Witam w historii Beskidu, cyklu rozmów o historii najnowszej.

mocno nieudokumentowanej czy wręcz mitologii determinuje to, co się wydarza wokół górskiego Karabachu i w samej rywalizacji azerbejdżańsko-armeńskiej.

Ale tak naprawdę historia samego Karabachu, samej relacji to jest druga połowa XVIII wieku mniej więcej.

Przy czym jeżeli idzie o Karabach, to mówimy o dominacji dalej ludności armeńskiej.

Można tak powiedzieć, tak, jak najbardziej.

Myślę, że wobec muzułmanów znacznie bardziej.

I mamy tych historyków, którzy patrzą na to z perspektywy bardziej narodowej i to przeniknęło w dużej mierze do historiografii azerbejdżańskiej.

Kwestia jest taka, że w zasadzie każde duże miasto Kaukazu wówczas posiadało bardzo duży odsetek Ormian jako ludności miejskiej.

To jest istotne w kontekście Ormian, dlatego że w Armenii Wschodniej, czyli tej podporządkowanej Rosji, Ormianie stanowili bardzo często ludność miejską, taką podstawę klasy mieszczańskiej.

I na przykład ten mit o bogatych Ormianach, który bardzo mocno został wpojony Kurdom i Turkom, który w dużej mierze wpłynął na ludobójstwo Ormian później w 1915 roku, on w ogóle nie sprawdzał się w Armenii Wschodniej.

Do tego polityka rosyjska przywilejująca jedną grupę, rozgrywająca jedną grupę przeciwko drugiej.

Na Kaukazie miało charakter konfliktu etnicznego, który jednocześnie bardzo szybko został zagospodarowany, czy został zarządzony przez władze rosyjskie w celu antagonizowania przeciwko sobie ludności chrześcijańskiej, ormian i ludności muzułmańskiej.

który mniej więcej w ten sposób pisze, że w niewiadomych przyczyn w rękach jednej i drugiej grupy pojawiało się na przykład uzbrojenie, którego nie posiadali wcześniej.

To jest ten punkt konstytutywny dla ich świadomości narodowej.

No ale ta struktura rzeczywiście się zaburzyła, te relacje już nie były takie jak były wcześniej.

I Baku było ośrodkiem myśli rewolucyjnej.

chociażby Rasul Zade, późniejszy pierwszy premier niepodległego Azerbejdżanu w tym krótkim okresie po rewolucji poździernikowej.

Podobnie jak później podczas II wojny światowej.

burżuazyjnym państwem, które należało obalić, to jednocześnie kilka elementów z jego polityki zostało zachowanych, a Kaukas był traktowany jednak jako swego rodzaju miękkie podbrzusze do dziś w strategiach polityki zagranicznej Federacji Rosyjskiej.

Tak, i tę historię chyba warto powiedzieć w całości, bo to jest historia, która jest bardzo interesująca i znacząca w ogóle dla tego, co wydarzyło się później.

No i w tym pierwszym głosowaniu głosami przede wszystkim gruzińskich i ormiańskich bolszewików, ale też przez przeciwie jednego z ormiańskich reprezentantów zdecydowano, że Górski Karabach zostanie przyłączony do powstającej Republiki Armeńskiej.

Na ogromną skalę właściwie miasto zostało pozbawione praktycznie ludności ormiańskiej.

leżała 10 kilometrów pod Szuszą mniej więcej.

Nazwano ją na cześć Stepana Szaumiana, czyli kaukaskiego Lenina, o którym rozmawialiśmy wcześniej.

utrwalania się wspólnoty narodowej wśród Azerbejdżan, to polityka koreanizacji te kilka lat do śmierci Lenina i do momentu skonsolidowania władzy przez Stalina, to był moment już takiego głębokiego skonsolidowania się azerbejdżańskiej tożsamości narodowej.

Tak, natomiast tutaj jest bardzo istotna różnica, jest taka, że jednak Ukraina, w dużej mierze też Gruzja i Armenia jednak były powiedzmy bardziej zaawansowane w tych procesach konsolidacji, jak najbardziej.

Tutaj Azerbejdżan, myślę, że dużo więcej analogii i podobieństw można byłoby się doszukiwać z narodami Azji Centralnej.

Ale tak, jak najbardziej.

był bardzo istotny, ten współczynnik był bardzo wysoki, przede wszystkim wśród ludności muzułmańskiej.

No a potem mieliśmy do czynienia z czystkami roku 1936 i 1937, bo na Kaukazie początek czystek liczy się mniej więcej od roku 1936, czyli nieco wcześniej.

W ogóle w całym Związku Radzieckim i tylko na Kaukazie był niejaki J. Hunow, który był pierwszym sekretarzem w Azerbejdżanie i to właśnie w stosunku do ilości ludności republiki te czystki w Azerbejdżanie procentowo przybrały najbardziej krwawy wymiar.

Czyli niejako dostał nagrodę w postaci przeżycia, wykonując gorliwie polecenia centralnej.

Tak, najprawdopodobniej wynikało to z tego, że J. Hunoff był bardzo bliskim, znajomym i współpracownikiem Berry, jego zaufanym, który po prostu sprawował bardzo krwawe rządy w imieniu Berry, który zarządzał całym terytorium Kaukazu, natomiast w Azerbejdżanie właśnie to właśnie J. Hunoff był tym, który najbardziej odpowiadał.

Istniały takie próby i były one, powiedziałbym, że raczej marginalne, natomiast one do tej pory stanowią bardzo istotny zgrzyt w ogóle w polityce historycznej.

Tak, jak najbardziej.

Bo już wspomnieliśmy o tej intensywnej industrializacji, jak rozumiem wielka chemia trafiła do Armenii, Azerbejdżan siłą rzeczy musiał dalej rozwijać produkcję ropy naftowej.

Tak, jak najbardziej.

No i obok Ukrainy i państw autyckich to są republiki sowieckie, w których ten komponent antysowiecki pojawia się najwcześniej.