Mentionsy

Historia bliska
Historia bliska
11.05.2026 20:00

Przewrót majowy. Czy zamach Piłsudskiego był koniecznością?

Rozmowa z Andrzejem Chwalbą o jednym z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń II Rzeczypospolitej — przewrocie majowym z 1926 roku. Czy zamach stanu Józefa Piłsudskiego był koniecznością polityczną, czy końcem demokratycznych aspiracji młodego państwa? Jak wyglądały kulisy trzydniowych walk w Warszawie i jakie konsekwencje przewrót przyniósł Polsce na kolejne lata? W rozmowie przyglądamy się napięciom politycznym epoki, roli armii, społecznym reakcjom oraz temu, jak przewrót majowy jest oceniany po stu latach.

Rozdziały (10)

1. Wstęp i przedstawienie gościa

Podróż do krakowskiego studia jedynki z historikiem profesorem Andrzejem Chwalbą, autorem książki „Maj 1926. Zamach, którego miało nie być”. Rozmowa o przewrocie majowym i jego konsekwencjach.

2. Garnizon Krakowski i jego decyzje

Analiza decyzji garnizonu Krakowskiego, który poparł rząd Witosa i Wojciechowskiego, a nie marszałka Piłsudskiego.

3. Dyskusja po wojnie polsko-radzieckiej

Przyczyny przewrotu majowego, w tym dyskusje po wojnie polsko-radzieckiej i konflikty między legionami.

4. Zmiana Piłsudskiego po śmierci Narutowicza

Analiza zmian w postawie Piłsudskiego po śmierci prezydenta Narutowicza i jego wpływ na decyzje polityczne.

5. Postać Piłsudskiego i jego projekty

Opis postaci i wizji Piłsudskiego na temat budowy niepodległej Polski, a także jego ambicje polityczne i egocentryzm.

6. Zamach majowy i jego przyczyny

Analiza przyczyn i procesu przygotowania zamachu majowego, a także jego konsekwencji dla polityki polskiej.

7. Obawy Piłsudskiego i zagrożenia

Obawy Piłsudskiego co do zagrożeń dla niepodległości Polski i jego plany na przyszłość.

8. Plan i wydarzenia zamachu

Opis planu zamachu i jego wydarzeń, w tym role adiutanta i orkiestry wojskowej.

9. Reakcja prezydenta Wojciechowskiego

Reakcja prezydenta Wojciechowskiego na działania Piłsudskiego i jego decyzje podczas zamachu.

10. Plan i wydarzenia zamachu dalej

Rozmowa kontynuuje opis planów i wydarzeń zamachu majowego, podkreślając rolę prezydenta Wojciechowskiego i generała Odlitz-Dreschera. Analiza konsekwencji działania rządu i wojskowego, a także rozmowa z profesorem Andrzejem Falbą o odpowiedzialności za zbrodnie i konsekwencje zamachu.

Szukaj w treści odcinka

Wpisz frazę, aby wyszukać treść w transkrypcji tego odcinka