Mentionsy
Przewrót majowy. Czy zamach Piłsudskiego był koniecznością?
Rozmowa z Andrzejem Chwalbą o jednym z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń II Rzeczypospolitej — przewrocie majowym z 1926 roku. Czy zamach stanu Józefa Piłsudskiego był koniecznością polityczną, czy końcem demokratycznych aspiracji młodego państwa? Jak wyglądały kulisy trzydniowych walk w Warszawie i jakie konsekwencje przewrót przyniósł Polsce na kolejne lata? W rozmowie przyglądamy się napięciom politycznym epoki, roli armii, społecznym reakcjom oraz temu, jak przewrót majowy jest oceniany po stu latach.
Rozdziały (10)
Podróż do krakowskiego studia jedynki z historikiem profesorem Andrzejem Chwalbą, autorem książki „Maj 1926. Zamach, którego miało nie być”. Rozmowa o przewrocie majowym i jego konsekwencjach.
Analiza decyzji garnizonu Krakowskiego, który poparł rząd Witosa i Wojciechowskiego, a nie marszałka Piłsudskiego.
Przyczyny przewrotu majowego, w tym dyskusje po wojnie polsko-radzieckiej i konflikty między legionami.
Analiza zmian w postawie Piłsudskiego po śmierci prezydenta Narutowicza i jego wpływ na decyzje polityczne.
Opis postaci i wizji Piłsudskiego na temat budowy niepodległej Polski, a także jego ambicje polityczne i egocentryzm.
Analiza przyczyn i procesu przygotowania zamachu majowego, a także jego konsekwencji dla polityki polskiej.
Obawy Piłsudskiego co do zagrożeń dla niepodległości Polski i jego plany na przyszłość.
Opis planu zamachu i jego wydarzeń, w tym role adiutanta i orkiestry wojskowej.
Reakcja prezydenta Wojciechowskiego na działania Piłsudskiego i jego decyzje podczas zamachu.
Rozmowa kontynuuje opis planów i wydarzeń zamachu majowego, podkreślając rolę prezydenta Wojciechowskiego i generała Odlitz-Dreschera. Analiza konsekwencji działania rządu i wojskowego, a także rozmowa z profesorem Andrzejem Falbą o odpowiedzialności za zbrodnie i konsekwencje zamachu.
Szukaj w treści odcinka
Inni powiadali, że jednak przysięga zobowiązuje, rząd jest legalnie wybrany, ma większość sejmową.
I te zabory, one dalej tkwiły w głowach ludzi i politycy na przykład, ci, którzy reprezentowali swoje partie w Sejmie, oni jakby dalej patrzyli przez okulary swoich zaborów, swoich miast, swoich regionów, swojej Galicji, swojego Królestwa, swoich Kresów czy Polski Zachodniej.
Rząd Bartla powstał w sposób absolutnie legalny przez Sejm, który był generalnie nieprzyjazny Piłsudskiemu, ale jednak posłowie głosowali za Bartlem.
Mościcki zostaje wybrany również przez ten Sejm, w którym Piłsudczyków jest niewielu, może raptem kilkunastu.
To jest ciekawa historia, że ten upokorzony Sejm, nie mając faktycznie wyboru, podejmuje taką decyzję i również posłowie Poznańskiego i Pomorza, którzy pierwotnie myśleli o tym, żeby zbojkotować Piłsudskiego,
Sam pan pisze, że ani w 2006, ani w 2016, ani później Sejm nie przyjął uchwały potępiającej politykę sanacji wobec liderów opozycji.
Ale mówię, podkreślmy, wzmocnienie władzy wykonawczej prezydenta i rządu kosztem Sejmu.
Bo widział, że wzmocnienie Sejmu na mocy konstytucji marcowej Polsce dużo dobrego nie przyniosły.
Ostatnie odcinki
-
Co dokładnie wydarzyło się na Wołyniu?
13.07.2026 20:00
-
Co wiemy o mordzie w Jedwabnem?
06.07.2026 20:00
-
O wydarzeniach poznańskiego Czerwca mówi Karoli...
29.06.2026 20:00
-
Czerwiec 1976. Genezę, przebieg i konsekwencje ...
22.06.2026 20:00
-
Polsko-ukraińskie relacje w cieniu Wołynia
15.06.2026 20:00
-
"Wielka gra. Opera Władysława IV". Fenomen pier...
08.06.2026 20:00
-
Mundiale z przeszłości. Czy w PRL-u kibice mogl...
01.06.2026 20:00
-
Dlaczego Polacy emigrowali do Teksasu i Brazylii?
25.05.2026 20:00
-
Jak w PRL-u działała propaganda?
18.05.2026 20:00
-
Przewrót majowy. Czy zamach Piłsudskiego był ko...
11.05.2026 20:00