Mentionsy
Historia bliska
Historia bliska
11.05.2026 20:00

Przewrót majowy. Czy zamach Piłsudskiego był koniecznością?

Rozmowa z Andrzejem Chwalbą o jednym z najważniejszych i najbardziej kontrowersyjnych wydarzeń II Rzeczypospolitej — przewrocie majowym z 1926 roku. Czy zamach stanu Józefa Piłsudskiego był koniecznością polityczną, czy końcem demokratycznych aspiracji młodego państwa? Jak wyglądały kulisy trzydniowych walk w Warszawie i jakie konsekwencje przewrót przyniósł Polsce na kolejne lata? W rozmowie przyglądamy się napięciom politycznym epoki, roli armii, społecznym reakcjom oraz temu, jak przewrót majowy jest oceniany po stu latach.

Piłsudskiego Wojciechowski Witosa Sejm Piłsudski Sikorski Rozwadowski Piłsudskiemu Andrzej Chwalba Andrzej Falba Bartla Gabrielu Wincentego Witosa Władysław Sikorski Rzeczpospolitej

Rozdziały (10)

1. Wstęp i przedstawienie gościa

Podróż do krakowskiego studia jedynki z historikiem profesorem Andrzejem Chwalbą, autorem książki „Maj 1926. Zamach, którego miało nie być”. Rozmowa o przewrocie majowym i jego konsekwencjach.

2. Garnizon Krakowski i jego decyzje

Analiza decyzji garnizonu Krakowskiego, który poparł rząd Witosa i Wojciechowskiego, a nie marszałka Piłsudskiego.

3. Dyskusja po wojnie polsko-radzieckiej

Przyczyny przewrotu majowego, w tym dyskusje po wojnie polsko-radzieckiej i konflikty między legionami.

4. Zmiana Piłsudskiego po śmierci Narutowicza

Analiza zmian w postawie Piłsudskiego po śmierci prezydenta Narutowicza i jego wpływ na decyzje polityczne.

5. Postać Piłsudskiego i jego projekty

Opis postaci i wizji Piłsudskiego na temat budowy niepodległej Polski, a także jego ambicje polityczne i egocentryzm.

6. Zamach majowy i jego przyczyny

Analiza przyczyn i procesu przygotowania zamachu majowego, a także jego konsekwencji dla polityki polskiej.

7. Obawy Piłsudskiego i zagrożenia

Obawy Piłsudskiego co do zagrożeń dla niepodległości Polski i jego plany na przyszłość.

8. Plan i wydarzenia zamachu

Opis planu zamachu i jego wydarzeń, w tym role adiutanta i orkiestry wojskowej.

9. Reakcja prezydenta Wojciechowskiego

Reakcja prezydenta Wojciechowskiego na działania Piłsudskiego i jego decyzje podczas zamachu.

10. Plan i wydarzenia zamachu dalej

Rozmowa kontynuuje opis planów i wydarzeń zamachu majowego, podkreślając rolę prezydenta Wojciechowskiego i generała Odlitz-Dreschera. Analiza konsekwencji działania rządu i wojskowego, a także rozmowa z profesorem Andrzejem Falbą o odpowiedzialności za zbrodnie i konsekwencje zamachu.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 5 wyników dla "Piłsudskiemu"

I on doszedł wreszcie do przekonania, że uda mu się poprzez rozmowę z Wojciechowskim stworzenie takiego rządu z takim premierem, który będzie przyjazny Piłsudskiemu i który wreszcie przygotuje taki projekt ustawy o naczelnych władzach wojskowych, które jego zadowolą.

To znaczy Piłsudski sądził, że Wojciechowski już tyle razy ustępował Piłsudskiemu, przecież Piłsudski przychodził do Wojciechowskiego, miał na karteczce napisane kilka nazwisk, że ten i ten generał nie może być ministrem spraw wojskowych.

Mówi zdecydowanie Piłsudskiemu nie.

Przypomnijmy, że Anders stanie przeciwko Piłsudskiemu.

Rząd Bartla powstał w sposób absolutnie legalny przez Sejm, który był generalnie nieprzyjazny Piłsudskiemu, ale jednak posłowie głosowali za Bartlem.

Ostatnie odcinki