Mentionsy

I jak to się w ogóle stało, że żołnierze Armii Polskiej trafili na front włoski?

O tym wszystkim rozmawiam z profesorem Tadeuszem Kondrackim, historykiem wojskowości z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.

W tym roku obchodzimy jej 80. rocznicę, ale Bitwa pod Monte Cassino, to co Polacy nazywają Bitwą pod Monte Cassino, była w historii wojskowości czwartą Bitwą pod Monte Cassino.

I to drugie uderzenie, wykonywane już właściwie bardzo wątłymi siłami polskiej piechoty, która była już bardzo przetrzebiona we wcześniejszych walkach,

Z tym związana była dość taka dramatyczna, bym powiedział, dramatyczne oskarżenie strony polskiej przez niektórych dziennikarzy i historyków niemieckich.

Chciałbym, żebyśmy powiedzieli sobie, kto właściwie walczył pod Monte Cassino ze strony polskiej, o drugim korpusie generała Władysława Andersa i jego żołnierzach, ich epopei.

I ten właśnie układ otworzył drogę do powstania Armii Polskiej w ZSRR.

Jest faktem, że cały szlak armii polskiej w ZSRR, a później armii polskiej na wschodzie,

Powiedzmy sobie w takim razie, Władysław Anders w latach 1941-1942 stoi na czele Armii Polskiej w Związku Sowieckim.

Co się dzieje po opuszczeniu tej armii polskiej, no już nie w ZSRR, a na Bliskim Wschodzie?

To była nie tylko formacja wojskowa, ale również wielki program ratowania polskiej substancji demograficznej.

A zatem proszę Państwa, jak wielkie dzieło ratowania substancji narodowej było udziałem również Armii Polskiej na Wschodzie.

było to, że ci wojskowie, między innymi generał Władysław Anders, oni znajdują się na Zachodzie, znajdują się w podległości służbowej, można powiedzieć, nie władzy polskiej, uznawanej międzynarodowo.

Polityczny pretekst nie miało to przecież nic wspólnego z rzeczywistością, bo prawda jest taka, no myślę, że to fakty po prostu to potwierdzają, że Władysław Anders jest bohaterem, na pewno jest bardzo ważną postacią polskiej II wojny światowej, który się zasłużył w działaniach na rzecz niepodległości, to co pan profesor powiedział choćby o...

wrogatywki, co jest takim najbardziej chyba jasnym przykładem, ale też i okazuje się, że Andersowcy, żołnierze Andersa, ale i ba, sam Anders w latach 80-tych zaczyna wracać w ogóle do panteonu ważnych postaci polskiej historii II wojny światowej.

W 1989 roku już w ostatnich miesiącach, jak się potem miało okazać istnienia Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, jeden z ostatnich premierów PRL, Mieczysław Rakowski napisał do Stanisława Maczka list, w którym go przepraszał za to, że pozbawiał na go obywatelstwa, prosił go o przyjęcie, odwoływał, kajał się.

Czy przez ostatnie 30 kilka lat Monte Cassino rzeczywiście stało się takim elementem Panteonu Polskich Świętości, tych najważniejszych bitew, tych punktów historii, o których pamiętamy najbardziej?

No i mogę potwierdzić, że rzeczywiście bitwa o Monte Cassino, pamięć tej batalii, no jednak jest wpisana na trwałe już do polskiego panteonu, panteonu polskiej świętości.

jednej z najważniejszych pewnie dla polskiej pamięci o II wojnie światowej bitew stoczonych przez polskiego żołnierza.

Miałem ogromną przyjemność rozmawiać z profesorem Tadeuszem Kondrackim z Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk.