Mentionsy

W czwartej bitwie o tę pozycję udało się to wojskom II Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa.

W początkach 1942 roku wraz z generałem Andersem Związek Sowiecki opuściło ponad 100 tysięcy Polaków, z czego ponad 30 tysięcy cywilów.

Jak po II wojnie światowej nagrodzono wysiłki Andersa?

Chciałbym, żebyśmy powiedzieli sobie, kto właściwie walczył pod Monte Cassino ze strony polskiej, o drugim korpusie generała Władysława Andersa i jego żołnierzach, ich epopei.

Pozwólmy sobie może w drugiej części naszej rozmowy na rozwinięcie tego tematu, bo to wcale nie jest oczywiste, jak właściwie Polacy znaleźli się we Włoszech, jak to się stało, że generał Anders i ponad 40 tysięcy jego żołnierzy walczyli właśnie o Gardzielo, Maschalbanetę i ostatecznie zdobyli

Na czele tej armii stanął generał dywizji Władysław Anders.

I generał Anders przecież też jest właściwie wprost wyciągnięty z sowieckiego więzienia.

Generał Anders do wydarzeń, o których mówimy, do zawarciowego kompromisu polsko-sowieckiego był więźniem Łubianki, czyli najbardziej takiego spektakularnego miejsca odosobnienia w Związku Sowieckim przy centralnym placu Moskwy.

To było bardzo wyjątkowe w ogóle dla takiego esprit de corp całej armii Andersa.

Powiedzmy sobie w takim razie, Władysław Anders w latach 1941-1942 stoi na czele Armii Polskiej w Związku Sowieckim.

Ja myślę, że tutaj postawmy kropkę nad i, bo pan powiedział, że gdyby Polacy pod wodzą Władysława Andersa poszli prosto ze Związku Sowieckiego na ziemię polskie, to po prostu było wojsko silnie patriotyczne, bardzo mocno jednoznacznie antykomunistyczne.

Nie Zygmunt Berling, jak ostatecznie się stało, a Władysław Anders był tym głównym polskim wojskowym, po prostu komuniści mieliby znacznie trudniejszy polityczny orzek do zgryzienia.

Andersowcom udaje się wyjść ze Związku Sowieckiego i zaczyna się cała epopeja.

Jest faktem, że z generałem Andersem Rosję opuściło ponad 100 tysięcy Polaków, z tego żołnierzy było 70 kilka tysięcy.

Ludzie, którzy wyszli z generałem Andersem z Rosji, rozeszli się po całym świecie.

Władysław Anders jest jednym z tych ludzi.

Władysław Anders nie doczekał się za swojego życia w Warszawie pomnika, nie doczekał się ulicy Dziśoma.

Dlaczego stało się tak, że w latach bezpośrednio po II wojnie światowej Władysław Anders nie tylko nie był bohaterem, ale wręcz był jakąś postacią bête noire w ogóle w propagandzie komunistycznej w Polsce?

W tym właśnie ciągu zdarzeń mieści się pozbawienie obywatelstwa generała Andersa.

było to, że ci wojskowie, między innymi generał Władysław Anders, oni znajdują się na Zachodzie, znajdują się w podległości służbowej, można powiedzieć, nie władzy polskiej, uznawanej międzynarodowo.

Polityczny pretekst nie miało to przecież nic wspólnego z rzeczywistością, bo prawda jest taka, no myślę, że to fakty po prostu to potwierdzają, że Władysław Anders jest bohaterem, na pewno jest bardzo ważną postacią polskiej II wojny światowej, który się zasłużył w działaniach na rzecz niepodległości, to co pan profesor powiedział choćby o...

Ja chciałbym, żebyśmy spojrzeli na pamięć o Andersie, ale też o jego żołnierzach, bo to bardzo ważne.

Generał Anders i jego żołnierze to jedno.

wrogatywki, co jest takim najbardziej chyba jasnym przykładem, ale też i okazuje się, że Andersowcy, żołnierze Andersa, ale i ba, sam Anders w latach 80-tych zaczyna wracać w ogóle do panteonu ważnych postaci polskiej historii II wojny światowej.

Także tutaj stosunek generała Jaruzelskiego do generała Andersa pozostał wysoce krytyczny.

Żołnierze generała Władysława Andersa, co do których powiedzieliśmy, że w II Korpusie było ich ponad 40 tysięcy, w dużej mierze wywodzili się ze wschodnich terenów II Rzeczpospolitej.

Andersowcy, którzy wracali do Polski w jej granicach po roku 1945 też nie byli wywożeni do łagrów, ale również musieli się mierzyć z ostracyzmem, zwłaszcza w pierwszych latach bezpośrednio powojennych.