Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
02.07.2025 13:00

Jan Kazimierz Waza - francuska niewola, potop szwedzki i abdykacja

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Lata 1648-1668 to dwie dekady panowania ostatniego na polskim tronie władcy z dynastii Wazów - Jana Kazimierza. Lata dla Rzeczypospolitej tragiczne. Powstanie Chmielnickiego, potop szwedzki, wojna domowa, liberum veto i mało znana historia grożącego naszemu państwu rozbioru - to wszystko miało wówczas miejsce.

Skłócony z magnatami Jan Kazimierz nie zdołał – mimo talentów wojskowych – szybko stłumić powstania Chmielnickiego. Gdy do Polski wlał się szwedzki „potop”, władca uciekł za granicę i powrócił, gdy szala zwycięstwa zaczęła się przechylać na stronę lojalnych wobec niego wojsk. Mimo ogromnych zniszczeń, Rzeczpospolita wyszła z wojennych trudności obronną ręką.

Po dekadzie najazdów zewnętrznych, królewska para zaczęła forsować plany umocnienia władzy królewskiej. Doprowadziło to do buntu magnata Jerzego Lubomirskiego, który zakończył się krwawą wojną domową i upadkiem autorytetu władcy. Jan Kazimierz abdykował i pozostawił Rzeczpospolitą w głębokim kryzysie.

Czy władca ten był dla naszych dziejów nieszczęściem? Czy lepiej dla naszych dziejów byłoby, gdyby Jan Kazimierz pozostał w zakonie jezuitów? A może nie można obarczyć go odpowiedzialnością za nieszczęścia, które wówczas spadły na Rzeczpospolitą?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Konrad Bobiatyński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Jana Kazimierza Władysława IV Ludwika Maria Rzeczpospolita Lubomirski Sejmu Chmielnickiego Janusz Radziwiłł Muzeum Historii Polski Henryka Sienkiewicza Richelieu Aleksy Michajłowiczem Bogusław Radziwiłł Bolesława Chrobrego Bogdana Chmielnickiego

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 11 wyników dla "Bogusław Radziwiłł"

Na czele jednej stał śmiertelny wróg króla, słynny księże Janusz Radziwiłł,

Hetman Janusz Radziwiłł nie jest w stanie wobec przede wszystkim ogromnej dysproporcji sił obronić Litwy.

Obóz Radziwiłłowski poddaje się pod protekcję szwedzką, słynne Układy Kiejdańskie.

Całe szczęście, że nie musimy dzisiaj podejmować takich decyzji i stać przed takimi wyborami, przed jakimi stał Janusz Radziwiłł.

Janusz Radziwiłł zdaje sobie sprawę, że własnymi siłami nie powstrzyma naporu moskiewskiego.

Natomiast Radziwiłł podejmuje desperackie negocjacje z carem Aleksy Michajłowiczem, ale Aleksy Michajłowicz wymaga

Radziwiłł podejmuje dramatyczne próby obrony Wilna, skazane na niepowodzenie.

Został zawiązany spisek detronizacyjny i rody właśnie wymienione przeze mnie Opalińskich, Leszczyńskich, Lubomirskich i Radziwiłłowie, Bierżańscy planowali, żeby pozbawić tronu Jana Kazimierza.

No Radziwiłł na pewno nie miał innego wyjścia moim zdaniem, a ponieważ był dysydentem, przywódcą kalwinistów, to oczywiście przypięto mu łatkę pierwszego zdrajcy, ale trzeba też powiedzieć, że jego zachowanie nie było niczym specjalnym na tle elit Rzeczypospolitej w tym roku.

No i dołączył się księże Bogusław Radziwiłł.

z naistcami, to Bogusław Radziwiłł pozostał do końca właściwie po stronie wrogów Rzeczypospolitej, najpierw króla szwedzkiego, później elektora brandenburskiego, a tutaj postanowił upiec własną pieczeń i zagwarantował sobie pewne udzielne księstwa również w traktacie Ewradnot.

Ostatnie odcinki