Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
02.07.2025 13:00

Jan Kazimierz Waza - francuska niewola, potop szwedzki i abdykacja

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Lata 1648-1668 to dwie dekady panowania ostatniego na polskim tronie władcy z dynastii Wazów - Jana Kazimierza. Lata dla Rzeczypospolitej tragiczne. Powstanie Chmielnickiego, potop szwedzki, wojna domowa, liberum veto i mało znana historia grożącego naszemu państwu rozbioru - to wszystko miało wówczas miejsce.

Skłócony z magnatami Jan Kazimierz nie zdołał – mimo talentów wojskowych – szybko stłumić powstania Chmielnickiego. Gdy do Polski wlał się szwedzki „potop”, władca uciekł za granicę i powrócił, gdy szala zwycięstwa zaczęła się przechylać na stronę lojalnych wobec niego wojsk. Mimo ogromnych zniszczeń, Rzeczpospolita wyszła z wojennych trudności obronną ręką.

Po dekadzie najazdów zewnętrznych, królewska para zaczęła forsować plany umocnienia władzy królewskiej. Doprowadziło to do buntu magnata Jerzego Lubomirskiego, który zakończył się krwawą wojną domową i upadkiem autorytetu władcy. Jan Kazimierz abdykował i pozostawił Rzeczpospolitą w głębokim kryzysie.

Czy władca ten był dla naszych dziejów nieszczęściem? Czy lepiej dla naszych dziejów byłoby, gdyby Jan Kazimierz pozostał w zakonie jezuitów? A może nie można obarczyć go odpowiedzialnością za nieszczęścia, które wówczas spadły na Rzeczpospolitą?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Konrad Bobiatyński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 17 wyników dla "Władysława IV"

Władysław IV bardzo długo nie miał męskiego potomka.

Władysław IV planował odegrać rolę mediatora, rolę ważnego uczestnika gry politycznej podczas wojny trzydziestoletniej.

Natomiast Jana Kazimierza przetrzymywano bardzo długo w więzieniu po to, żeby Władysław IV

Władysław IV miał jednego chorowitego syna.

Długo też w tym nie wytrwał, bo jeszcze przed śmiercią brata w 1647 roku złożył purpurę kardynalską, natomiast w tymże roku zmarł Zygmunt Kazimierz i Władysław IV ze względu na poważne problemy zdrowotne

Natomiast on się bardzo różnił, jeżeli chodzi o podejście do religii, od brata Władysława.

Druga osoba, o której trzeba dużo powiedzieć, to małżonka królewska, szwagierka, wdowa po Władysławie IV, księżniczka francuska Ludwika Maria Gonzaga,

W poprzednim odcinku miałem przyjemność omawiać postać Władysława IV.

Władysław IV umiera w roku 1648.

Nie mówiłem jeszcze o bardzo ważnych elementach ustrojowych, bo to nie było do końca tak, że Rzeczpospolita nie była w stanie się obronić przed przeciwnikiem ze strony, jeżeli bierzemy pod uwagę aspekty wojskowe, bo jednak wielokrotnie po tych największych klęskach udawało się odbudować siły zbrojne, chyba największą zasługą Władysława IV.

Władysław IV zreformował artylerię.

które oczywiście nie wtedy się narodziło, bo już za czasów Władysława IV były sejmy, które nie dochodziły do skutku, bo jakaś grupa posłów nie dopuszczała do ich prolongacji.

elekcji Vivente Regge, czyli wybrania następcy za życia poprzedniego króla.

Elekcja Vivente Reggae była sprzeczna z systemem ustrojowym Rzeczypospolitej, sprzeczna właściwie tutaj z prawami kardynalnymi, z artykułami henrykowskimi.

Rzeczywiście król wygłosił mowę, która zawierała takie wątki podczas Sejmu w 1661 roku, kiedy próbował właśnie nakłonić Stany do przyjęcia planów elekcji Vivente Regę.

że elekcja Vivente Rega już nie miała żadnych szans na realizację, a przede wszystkim umarła żona, czyli to oparcie.

I zawiera układ z królem francuskim Ludwikiem XIV w zamian za promowanie kandydata francuskiego do tronu, którym tym razem miał być Palatyn Nojburski.