Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
02.07.2025 13:00

Jan Kazimierz Waza - francuska niewola, potop szwedzki i abdykacja

Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/

Lata 1648-1668 to dwie dekady panowania ostatniego na polskim tronie władcy z dynastii Wazów - Jana Kazimierza. Lata dla Rzeczypospolitej tragiczne. Powstanie Chmielnickiego, potop szwedzki, wojna domowa, liberum veto i mało znana historia grożącego naszemu państwu rozbioru - to wszystko miało wówczas miejsce.

Skłócony z magnatami Jan Kazimierz nie zdołał – mimo talentów wojskowych – szybko stłumić powstania Chmielnickiego. Gdy do Polski wlał się szwedzki „potop”, władca uciekł za granicę i powrócił, gdy szala zwycięstwa zaczęła się przechylać na stronę lojalnych wobec niego wojsk. Mimo ogromnych zniszczeń, Rzeczpospolita wyszła z wojennych trudności obronną ręką.

Po dekadzie najazdów zewnętrznych, królewska para zaczęła forsować plany umocnienia władzy królewskiej. Doprowadziło to do buntu magnata Jerzego Lubomirskiego, który zakończył się krwawą wojną domową i upadkiem autorytetu władcy. Jan Kazimierz abdykował i pozostawił Rzeczpospolitą w głębokim kryzysie.

Czy władca ten był dla naszych dziejów nieszczęściem? Czy lepiej dla naszych dziejów byłoby, gdyby Jan Kazimierz pozostał w zakonie jezuitów? A może nie można obarczyć go odpowiedzialnością za nieszczęścia, które wówczas spadły na Rzeczpospolitą?

O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Konrad Bobiatyński z Uniwersytetu Warszawskiego.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 25 wyników dla "Jana Kazimierza"

Lata 1648-1668 to dwie dekady panowania ostatniego na polskim tronie władcy z dynastii Wazów Jana Kazimierza.

Negatywnych, ale też pozwolę sobie stwierdzić, że częściowo pozytywnych, bo wykreowanych nieco przez Henryka Sienkiewicza i tych wyobrażeń, tej wizji Jana Kazimierza, jaką mamy, czy to z powieści Potop, czy...

Natomiast dwóch braci rodzonych Jana Kazimierza czyli Jan Albert i Karol Ferdynand wybierają karierę duchowną.

W Rzeczypospolitej wojsku ulega redukcji i tutaj służba wojskowa dla Jana Kazimierza nie była pisana.

Francuzi postanowili wykorzystać Jana Kazimierza jako kartę przetargową.

Natomiast Jana Kazimierza przetrzymywano bardzo długo w więzieniu po to, żeby Władysław IV

No i w związku z tym natura dosyć niespokojna wygnała znowu Jana Kazimierza daleko poza granice ojczyzny.

Nie uciekniemy od tego, że nasze wyobrażenie Jana Kazimierza to jest ta postać grana przez aktora Piotra Pawłowskiego.

Na pewno panowanie Jana Kazimierza należy analizować na bardzo wielu poziomach.

O ile niektórzy historycy tacy na przykład jak Plebański czy Czermak skrajnie negatywnie oceniali Jana Kazimierza, to na przykład Antoni Walewski czy Szajnocha już zupełnie inny obraz tej postaci przedstawiali.

No tutaj winy Jana Kazimierza raczej nie było.

No właśnie, bo to jest kolejny ciekawy wątek, że gdybyśmy mieli zapytać o szare eminencje w historii Polski, tutaj nawiązując do tej szarej eminencji dworu francuskiego, która uwięziła wcześniej Jana Kazimierza, czyli kardynała Richelieu, ale gdybyśmy mieli szukać szarej eminencji w historii Polski i do tego jeszcze kobiety,

która właśnie dzięki wsparciu dworu Ludwiki Marii i Jana Kazimierza niedługo objęła tzw.

Panie profesorze, to trzeba przyznać, że nie było takich dwóch dekad w naszych dziejach, jak te 20 lat, które akurat niefortunnie, dziwnym trafem tak się stało, że przypadły na panowanie Jana Kazimierza.

To jest chyba najwspanialsze zwycięstwo wojskowe Jana Kazimierza, bitwa pod Beresteczkiem, zastosowanie taktyki walki zaczerpniętej ze wzorców zachodnioeuropejskich przynosi rozbicie armii kozacko-tatarskiej, ale to zwycięstwo też zostało niewykorzystane.

Polityka Jana Kazimierza, błędy w grze dyplomatycznej sprawiły, że w 1655 roku to właśnie Rzeczpospolita staje się obiektem ataku wojska rola X Gustawa i to doprowadziło już do...

Został zawiązany spisek detronizacyjny i rody właśnie wymienione przeze mnie Opalińskich, Leszczyńskich, Lubomirskich i Radziwiłłowie, Bierżańscy planowali, żeby pozbawić tronu Jana Kazimierza.

Właśnie na ten okres pierwszych lat rządów Jana Kazimierza przypada słynna sprawa Sicińskiego, tzw.

za księcia, który miał zostać później królem i do tej elekcji miało dojść jeszcze za życia Jana Kazimierza.

Przepowiednia Jana Kazimierza.

No i to jest, Panie Profesorze, dość ciekawa sprawa, że powiedzmy na 100 lat przed rozbiorami Polski pojawia się ta słynna przepowiednia Jana Kazimierza, który przewidział ten los Rzeczypospolitej.

Ojciec tego księcia Jerzego II Rakoczego był poważnym kontrkandydatem Jana Kazimierza do tronu w 1648 roku.

No i nadchodzi ten przedostatni rozdział w życiu Jana Kazimierza, bohatera naszego dzisiejszego odcinka, czyli niestety ta niechlubna abdykacja.

No i to było takie jego wielkie zwycięstwo za grobu, a kolejna klęska Jana Kazimierza.

Stronnictwo francuskie, które było epigonem polityki wewnętrznej Ludwiki Marii i Jana Kazimierza, w tym czasie ponosi kolejne polityczne klęski.