Mentionsy
Krwawa wojna domowa, czyli rokosz Lubomirskiego
Rok 1666 był pamiętny w dziejach Rzeczypospolitej. Po latach krwawych walk, powstaniu Chmielnickiego, potopie szwedzkim, wojnie z Moskwą i buncie chłopów na Podlasiu, zamiast wytchnienia przyszło jeszcze jedno nieszczęście - wojna domowa sarmatów z sarmatami, czyli rokosz Lubomirskiego. To poruszająca historia o tym, jak przewrotnie zmieniają się losy ludzi i jak wczorajsi bohaterowie mogą stać się grabarzami ojczyzny.
W kwietniu 1665 r. Jerzy Lubomirski wraz z zaciężnymi żołnierzami wkroczył w granice Rzeczypospolitej. Do pierwszej większej konfrontacji doszło po paru miesiącach pod murami klasztoru paulinów na Jasnej Górze. Siły królewskie przegrały z rokoszanami, ponieważ zakonnicy nie wpuścili do twierdzy cofających się zwolenników króla. Dlaczego tak się stało?
Decydujące znaczenie miała jednak bitwa pod Mątwami. Czy była to najtragiczniejsza bitwa w dziejach staropolskiej Rzeczpospolitej. Dlaczego w ogóle do niej doszło? Jaki był jej rezultat? Jak oceniać rokosz Lubomirskiego i co przyniósł dawnej Rzeczpospolitej?
O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Rokosz Lubomirskiego to poruszająca historia o tym, jak przewrotnie zmieniają się losy ludzi i jak wczorajsi bohaterowie mogą stać się grabarzami ojczyzny.
Trudno pojąć tragedię, którą był Rokosz bez świadomości wydarzeń go poprzedzających i roli, jaką odegrał w nich hetman Jerzy Lubomirski.
Jednak duży wkład w jego przebieg miał właśnie Jerzy Lubomirski, który w 1660 roku przyczynił się do ciężkiej porażki Moskwy pod Cudnowem.
W tej właśnie grupie był cieszący się rosnącą popularnością Jerzy Lubomirski.
Lubomirski wsławił się wówczas zwłaszcza brawurową kampanią w Siedmiogrodzie, podczas której złupił i zniszczył ziemię Rakoczego.
Na czele szlachty stanął nie kto inny jak Jerzy Lubomirski.
Jerzy Sebastian Lubomirski, herbu Szreniawa bez krzyżyka, był jednym ze złotych dzieci Staropolskiej Rzeczpospolitej.
Urodził się w 1616 roku w domu Stanisława Lubomirskiego, wojewody krakowskiego, człowieka potężnego, szanowanego i traktowanego przez szlachtę z najwyższym szacunkiem.
A więc Jerzy Sebastian Lubomirski od młodości był kształcony na obywatela przez prywatnych nauczycieli.
W 1643 roku młody Lubomirski został po raz pierwszy marszałkiem Izby Poselskiej.
W tej drugiej grupie znalazł się również Lubomirski.
Z planów tureckiej krucjaty nic nie wyszło, ale Lubomirski trwale pozostał opozycjonistą.
Z nowym władcą Lubomirski początkowo żył w dobrej komitywie.
Gdy Jan Kazimierz zasiadł na tronie, kariera Lubomirskiego nabrała jeszcze większego rozpędu.
Lubomirski wszedł w konflikt z Hieronimem Radziejowskim, którego oskarżył o korupcję, twierdząc, że ten kupił urząd podkanclerzego koronnego.
Radziejowski i Lubomirski w tym samym czasie starali się o rękę wdowy po marszałku nadwornym koronnym Adamie Kazanowskim.
Tak czy owak, Lubomirski trwale skłócił się z monarchą.
Lubomirski poparł jeszcze Jana Kazimierza w godzinie prawdopodobnie największej próby, gdy latem 1655 roku Karol Gustaw wtargnął do Rzeczpospolitej.
Mniejsza część polskiej magnaterii nie czekała na rozwój sytuacji, tylko ofiarnie służyła ojczyźnie i w tej właśnie grupie znalazł się Lubomirski.
Po potopie szwedzkim gwiazda Lubomirskiego błyszczała dla wielu jaśniej niż gwiazda samego monarchę.
I tak oto w październiku 1660 roku gwiazda Hetmana Lubomirskiego zaświeciła najmocniejszym i najpełniejszym światłem, kiedy dał się poznać jako błyskotliwy dowódca i pokonał wojska moskiewskie w starciu pod Słobodyszczami, a następnie przyczynił się do moskiewskiej kapitulacji pod Cudnowem.
Lubomirski rozgromił armię moskiewską, czym de facto zakończył konflikt.
Byli to żołnierze Lubomirskiego.
Ambitny i silny Lubomirski zaczął jawnie atakować króla, a zależnie od niego ludzie zrywali sejmy.
Senatorowie, wśród których Lubomirski miał już wielu wrogów, postanowili postawić go przed sądem.
Ostatnie odcinki
-
Krach na Wall Street a gospodarka II RP. Wielki...
02.07.2026 14:00
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00
-
Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i hi...
07.05.2026 07:38