Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
05.06.2025 08:00

Krwawa wojna domowa, czyli rokosz Lubomirskiego

Rok 1666 był pamiętny w dziejach Rzeczypospolitej. Po latach krwawych walk, powstaniu Chmielnickiego, potopie szwedzkim, wojnie z Moskwą i buncie chłopów na Podlasiu, zamiast wytchnienia przyszło jeszcze jedno nieszczęście - wojna domowa sarmatów z sarmatami, czyli rokosz Lubomirskiego. To poruszająca historia o tym, jak przewrotnie zmieniają się losy ludzi i jak wczorajsi bohaterowie mogą stać się grabarzami ojczyzny.

W kwietniu 1665 r. Jerzy Lubomirski wraz z zaciężnymi żołnierzami wkroczył w granice Rzeczypospolitej. Do pierwszej większej konfrontacji doszło po paru miesiącach pod murami klasztoru paulinów na Jasnej Górze. Siły królewskie przegrały z rokoszanami, ponieważ zakonnicy nie wpuścili do twierdzy cofających się zwolenników króla. Dlaczego tak się stało?

Decydujące znaczenie miała jednak bitwa pod Mątwami. Czy była to najtragiczniejsza bitwa w dziejach staropolskiej Rzeczpospolitej. Dlaczego w ogóle do niej doszło? Jaki był jej rezultat? Jak oceniać rokosz Lubomirskiego i co przyniósł dawnej Rzeczpospolitej?

O tym wszystkim w najnowszym odcinku Rzeczy Historycznej!

Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Lubomirski Jana Kazimierza Rzeczpospolita Jerzy Lubomirski Hetmana Chmielnickiego sejmu Jerzy Sebastian Lubomirski Hetman Rzeczpospolitej Rokoszu Wespazjan Kochowski Rokosz Rokoszan Władysław IV Waza

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 20 wyników dla "Rzeczpospolitej"

Wieść o jego śmierci zbiegła się w czasie z informacją o sromotnej klęsce Wojska Rzeczpospolitej w bitwie pod Korsuniem.

Oprócz Jana Kazimierza kandydatami na władcę Rzeczpospolitej byli jego młodszy brat Karol Ferdynand Waza oraz książę siedmiogrodzki Zygmunt Rakoczy.

Zasiadł zatem Jan Kazimierz na tronie Rzeczpospolitej, ciesząc się sporym zaufaniem szlachty.

Krwawe dekady, które wpłynęły na los całej Rzeczpospolitej.

Lata 1648-1666 były z pewnością jednymi z najtrudniejszych w historii staropolskiej Rzeczpospolitej.

Wygrana nie cieszyła jednak długo, ponieważ blisko rok później Chmielnicki ruszył z kozakami i rozbił armię Rzeczpospolitej w bitwie pod Batochem.

W styczniu 1654 roku kozacy zawarli ugodę perejasławską z Moskwą i na jej mocy Ukraina miała oderwać się od Rzeczpospolitej, a przyłączyć się do Moskwy.

Ujawniła przy tym małość ludzi mieniących się najlepszymi synami Rzeczpospolitej.

Szybko okazało się jednak, że Szwedzi wcale nie planują trwale zajmować Rzeczpospolitej, ale co najwyżej ją złupić.

W styczniu 1657 roku jego wojska przeszły przez Karpaty, pustosząc przede wszystkim południową część Rzeczpospolitej.

W tym czasie w kraju pozostali nieliczni wierni królowi i Rzeczpospolitej.

W mniejszym zaś stopniu realna naprawa Rzeczpospolitej.

Jerzy Sebastian Lubomirski, herbu Szreniawa bez krzyżyka, był jednym ze złotych dzieci Staropolskiej Rzeczpospolitej.

A kiedy wrócił, rozpoczął żmudną drogę, wspinając się po szczeblach politycznej kariery w Rzeczpospolitej.

W Rzeczpospolitej wcale nie było zgody co do tego.

Lubomirski poparł jeszcze Jana Kazimierza w godzinie prawdopodobnie największej próby, gdy latem 1655 roku Karol Gustaw wtargnął do Rzeczpospolitej.

Konflikt wewnętrzny w Rzeczpospolitej był mu niezmiernie na rękę.

Nuncjusz Papieski pisał do Rzymu pełen obaw o to, co dzieje się w Rzeczpospolitej.

Jak wskazywał badacz Stanisław Płaza, popierali więc kandydaturę na tron Polski Filipa Wilhelma Wittelsbacha, który miał być wybrany na władcę Rzeczpospolitej jeszcze za życia Jana Kazimierza.

Stoczono tam bitwę, którą można śmiało określić jako najtragiczniejszą w dziejach całej Rzeczpospolitej.

Ostatnie odcinki