Mentionsy
Stanisław Leszczyński - dwukrotny król, oświecony sarmata i uciekający chłop?
Wybierz swojego ulubionego władcę w Rankingu Królów Polski! Zagłosuj na stronie https://ranking.muzhp.pl/
Biografia tego władcy mogłaby stanowić rewelacyjny materiał na serial przygodowy, thriller polityczny czy epos o upadku Rzeczypospolitej. Król przebieraniec, który kreował swój wizerunek na sarmatę, uciekał z kraju w przebraniu chłopa, by ostatecznie stać się ważnym symbolem dla potomnych. Pytanie - symbolem czego?
Stanisław Leszczyński był królem dwukrotnym. Po raz pierwszy ten bogaty magnat zasiadł na tronie z namaszczenia szwedzkiego władcy Karola XII, po tym, jak ten ostatni wkroczył na czele swych wojsk do Rzeczypospolitej i zdetronizował Augusta II Mocnego. \=
Kiedy szala wojny przechyliła się na niekorzyść Karola XII, Leszczyński musiał udać się na wygnanie. Tułał się po Europie przez dwie dekady, ale – choć był pozbawiony wpływów i pieniędzy – udało mu się wydać córkę za króla Francji.
Gdy zmarł jego rywal, August II, Leszczyński znów sięgnął po polską koronę. Tym razem legalnie. Na polu elekcyjnym tłumy szlachty jednoznacznie opowiedziały się za jego kandydaturą. Ale karty w rozgrywce pomiędzy otaczającymi Rzecząpospolitą państwami zostały już rozdane. Prusy, Austria i Rosja zdecydowały, że na polskim tronie zasiądzie syn Augusta Mocnego, August III.
Leszczyńskiego został ostatecznie dożywotnim władcą księstwa Lotaryngii. Tam książę, który kiedyś był królem spędził resztę życia, poświęcając się mecenatowi artystycznemu i architektonicznemu, goszcząc na swym dworze filozofów i pisarzy. Świadomy konieczności zreformowania Rzeczpospolitej, wydał "Głos wolny wolność ubezpieczający". Czy można nazwać go politycznym wizjonerem?
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Urszula Kosińska z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
A pozycję rodu bardzo wzmocnił ojciec Stanisława Leszczyńskiego, generał Wielkopolski, czyli starosta generalny Wielkopolski, Rafał Leszczyński.
A symbolem tego są rozbiory, więc żeby zrozumieć rozbiory trzeba też zrozumieć tę epokę wcześniejszą, czyli epokę Wettynów i czasy Leszczyńskiego.
Upadek staje się jakimś żenującym kondominium, którym króla wybierają obce mocarstwa, bo tak chyba trzeba powiedzieć o rządach Sasów przerywanych rządami Leszczyńskiego.
co doprowadza do przejścia Rafała Leszczyńskiego do opozycji.
Trzeci brat po prostu zrezygnował z kandydowania i wówczas Karol XII wysunął kandydaturę Stanisława Leszczyńskiego.
o ile można Stanisława Leszczyńskiego nazwać mianem ważnego władcy.
Ale ja troszkę inaczej chciałbym, o co innego chciałbym zapytać, a mianowicie o wizerunek Stanisława Leszczyńskiego.
I ja kiedy patrzę na portret Leszczyńskiego, ale pędzla Matejki, to nieodparcie przypomina mi się Staś Połaniecki z filmu Rodzina Połanieckich na podstawie powieści Sienkiewicza.
Owszem, są zachowane portrety Stanisława Leszczyńskiego takie, można by powiedzieć, sarmackie.
Ryciny, które przedstawiają koronację z 1705 roku nie mają nic wspólnego w ogóle z rzeczywistym wizerunkiem Leszczyńskiego.
Opis ucieczki z Gdańska do Kwidzynia Stanisława Leszczyńskiego.
I znany jest też jeden obraz, portret Leszczyńskiego gdzieś z lat 20., kiedy on już zaczyna być traktowany jako kandydat do polskiego tronu po śmierci Augusta II.
Tutaj powiedzieliśmy w poprzedniej części o tych ciekawych perypetiach Stanisława Leszczyńskiego, o tym, jak sobie zupełnie inaczej wyobrażamy jego wizerunek.
Po śmierci Karola XII nawet Piotr I gdzieś tam pisał o tym, że mógłby przystać na Leszczyńskiego, bo on już nie ma swojego protektora, jakim był król szwedzki.
I z każdym kolejnym rokiem, kiedy August II się starzał, znaczenie Stanisława Leszczyńskiego rosło.
w jaki sposób będzie można osadzić Leszczyńskiego, czy wystarczy po prostu przywieźć go do Polski i ogłosić, że on już przecież raz został wybrany królem, czy też trzeba będzie przeprowadzić elekcję i rozpoznanie terenu sytuacji przez dyplomatów francuskich doprowadziło do decyzji,
niemal jednomyślnie na Stanisława Leszczyńskiego, niekoniecznie ze względu na jego osobiste cechy charakteru, bo raczej pamiętano go jako człowieka właśnie bardzo zależnego od króla szwedzkiego.
Była elekcja niestety Stanisława Leszczyńskiego, czyli naszego dzisiejszego bohatera, elekcja z 1704 roku.
Słucham, słucham i nie dowierzam, bo biografia Stanisława Leszczyńskiego nagle okazała się materiałem na świetny serial przygodowy, thriller polityczny.
Tak naprawdę lojalnie uprzedzono Stanisława Leszczyńskiego, jakie są warunki i on zdecydował, że będzie uciekał po to też, żeby właśnie przedstawiciele tego miasta już nie mieli żadnych obiekcji, że w jakiś sposób łamią przysięgi dane królowi polskiemu.
Oczywiście my przebieg tej ucieczki znamy z opowieści opracowanej przez Stanisława Leszczyńskiego i bardzo szybko opublikowanej w wielu językach.
Okres niezbyt chwalebny dla Stanisława Leszczyńskiego, ponieważ on prowadzi różne negocjacje i w trakcie tych negocjacji używa argumentów, które my w tej chwili potępiamy.
To się kończy fiaskiem i kończy się i tak rozwiązaniem pewnie dla Leszczyńskiego samego jako człowieka w miarę...
I dopiero po śmierci Leszczyńskiego ona zostanie inkorporowana do...
Więc te losy Leszczyńskiego są rzeczywiście losami bardzo powikłanymi i jako polityk on nie może być pozytywnie oceniony, tak myślę.
Ostatnie odcinki
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00
-
Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i hi...
07.05.2026 07:38
-
Katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Wybuch elektro...
23.04.2026 14:00
-
Tolerancja religijna w Rzeczpospolitej. Państwo...
16.04.2026 14:00
-
Władysław Gomułka i polski październik 1956
09.04.2026 14:00