Mentionsy

O problemach z polskim przekładem Las Malas, o transliteraturze, którą wybierają polscy wydawcy, o tym, jak można byłoby portretować zwykłe trans życie, jacy autorzy i autorki starają się to robić, o tym, czym się zajmują trans studies i dlaczego ich potrzebujemy, porozmawiam dziś z autorką tekstu, wywołoka Zwierzyniec-Kostnica, J. Szpilką.

Osobą absolwencką kulturoznawstwa i historii, która pracuje na Uniwersytecie SWPS i zajmuje się teorią queer i studiami trans.

Po co nam trans studies?

Jest to popularyzatorska wersja tego, co na wstępie może nasze słuchaczki i słuchacze mogliby wiedzieć na temat trans studies.

Żebyś powiedziała czym najogólniej zajmuje się Trans Studies i jaka jest różnica, to jest to wydaje mi się istotne i ciekawe, między Trans Studies a studiami Queer, które już mamy osłuchane bardziej.

To jest oczywiście pytanie z pułapką, dlatego że Susan Stryker, która jest jedną z matek założycielek studiów trans, opisała kiedyś studia trans jako złego brata bliźniaka studiów queer.

Można powiedzieć tak, że studia trans są dziedziną badań, która przyjmuje perspektywę trans szeroko rozumianą jako perspektywę analityczną do analizy kultury, w ten sam sposób, w który studia queer kiedyś w ten sposób zastosowały właśnie perspektywę queerową.

Nieco praktycznie, można powiedzieć, że studia trans są

Dyscyplina, która zastanawia się nad zjawiskiem transpłciowości, ale nie jako przedmiotem badań sam w sobie, ale właśnie jako pewnym zestawem doświadczeń, perspektyw, historii, afektywnych więzi, które składają się na to właśnie zjawisko, o którym

Mówimy za pomocą określenia trans, transpłciowość.

I w tym sensie studia trans są mieszanką z jednej strony pewnej próby mówienia z perspektywy właśnie transpłciowej, w tym sensie studia, które zostały w dużej mierze założone przez osoby trans.

Studia trans wychodzą więc, tak jak studia queer wychodziły z pewnego aktywistycznego queerowego momentu w dużej mierze powiązanego z kryzysem AIDS w Stanach Zjednoczonych, jak również rozczarowaniem asymilacjonistycznymi politykami głównonurtowych ruchów gejowskich i lesbijskich.

Tak studia trans są próbą zerwania dominującą dotychczas w akademickich dyskursach nad transpłciowością, perspektywami z jednej strony seksologicznymi, psychiatrycznymi oraz socjologicznymi, które badały osoby trans jako pewien rodzaj małej dziwacznej populacji, którą można w ten czy inny sposób zdefiniować.

Stąd też jakby studia trans są

W największym uproszczeniu krytycznym namysłem nad transpłciowością i próbą zastosowania transpłciowości jako kategorii analitycznej do krytycznego namysłu nad kulturą.

Pisałeś w tym tekście, o którym rozmawiamy, to wydało mi się bardzo interesujące, że pierwszą fazą takiej transliteratury były autobiograficzne dzienniki skierowane do takiego szerokiego odbiorcy, ale że właściwie ten moment rozwoju tej dyscypliny przypada na ten moment, kiedy do tych autobiograficznych, popularyzatorskich historii zaczyna się podchodzić krytycznie.

Po pierwsze powiedziałabym tak, że kiedy ja mówię o transliteraturze i kiedy mówię o transliteraturze, którym się zajmuję, czymś co mnie interesuje, to mam na myśli coś innego niż długą bardzo historię transbiografii albo transautobiografii.

Dlatego, że jeśli istnieje jakiś gatunek literacki powiązany z transpłciowością, transseksualizmem, transeksualizmem, jak zwał szczególnie mocno i szczególnie historycznie długo,

W latach siedemdziesiątych, siedemdziesiątych, ale ogólnie rzecz biorąc w momencie, w którym w XX wieku transpłciowość, mówię tutaj troszeczkę anachronicznie, ale już nie będę wchodziła w konkretną chronologię tego pojęcia, staje się pewnym zjawiskiem

publicznym, pewnym zjawiskiem medialnym, to towarzyszy mu właśnie taki ogromny rozwój transbiografii, jako gatunku bardzo często zresztą mediowanego przez psychologów, psychiatrów, przez seksuologów, mających zaprezentować wewnętrzne życie i pewną walkę o tranzycję

I studia trans, właściwie jednym z założycielskich tekstów studiów trans uważa się tekst Imperium kontratakuje Sandy Stone.

Sandy Stone, bardzo ważna osoba dla historii społeczności trans i w ogóle dla historii transpłciowości, bo była ona jakby kobietą, wokół której rozpętała się jedna z pierwszych wielkich transfobicznych burz w amerykańskiej społeczności feministycznej.

Jak jest funkcja pewna praktyczna tych konwencjonalnych narracji, które upraszczają trans życie do pewnego zestawu klisz i następnie klisze te są traktowane przez rozmaite instytucje kontrolujące nadzór do technologii tranzycji, przede wszystkim przez psychiatrów, przez medycynę.

Jako determinujące to, czym doświadczenie transpłaciowości powinno być.

I to, o czym Mona mówi, to żąda tego, żebyśmy nauczyły się zrywać właśnie z tymi transseksualnymi biografiami i wychodzić w stronę alternatywnych narracji o sobie, czy alternatywnych sposobów