Mentionsy
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekładzie „Buddenbrooków” Thomasa Manna
Nowy przekład debiutanckiej powieści Thomasa Manna „Buddenbrookowie” autorstwa Jerzego Kocha to niewątpliwie jedno z najważniejszych wydarzeń literackich przełomu 2025 i 2026 roku.
Dlaczego powieść napisana 125 lat temu nadal tak bardzo nas porusza? I jak to możliwe, że to wielkie dzieło napisał 20-latek, który wcześniej trzykrotnie powtarzał klasę i opuścił szkołę przed zdaniem matury?
„Buddenbrookowie” to opowieść o upadku wielopokoleniowej kupieckiej rodziny, rozciągająca się na cały XIX wiek.
Z niezrównanym sobie mistrzostwem i rozmachem Thomas Mann portretuje ceremoniał mieszczańskiego życia, z uwzględnieniem najdrobniejszych szczegółów dotyczących choćby koloru i faktury materiału, którym obite były meble w bogatych kupieckich domach, garderoby bohaterów czy skomplikowanych dań składających się na ich wytworny jadłospis.
Ten bogato zdobiony świat oparty jest na etosie kupieckim, który z pokolenia na pokolenie rozmywa granice między firmą a rodziną. Ale w tej wielkiej sadze rodzinnej być może najważniejszy jest portret człowieka jako istoty złożonej z pęknięć i paradoksów. Bo czy artystyczny żywioł można pogodzić z mieszczańską moralnością? To pytanie, które odnosi się też do biografii autora „Buddenbrooków” Thomasa Manna.
Prowadzenie: Agata Kasprolewicz
Gość: Jerzy Koch
---------------------------------------------
Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak
Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com
Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
Szukaj w treści odcinka
Bo tak naprawdę prawie przez 100 lat mieliśmy jedno, jedyne tłumaczenie, bo ten pierwszy przekład Butenbrocków ukazał się w roku 1931 i dokonała go Ewa Librowiczowa, tłumaczka, o której właściwie nic nie wiemy.
To, co napisałem we wstępie, snując tam pewne dywagacje, ponieważ niczego nie mogłem znaleźć o Ewie Librowiczowej ani niczego o Ewie Librowieckiej, bo jest również niebieski ptak, inny przekład Mana,
Napisała do mnie czytelniczka, której jestem bardzo wdzięczny, ponieważ pani Maria Mostowska wspomniała, że Ewa Librowiczowa faktycznie była, żyła.
Ewa Librowiczowa nazywała się Ewa Teresa Ascher.
Różne dane o niej znalazłem, także jej grafiki, ponieważ studiowała w Warszawskiej Szkole Sztuk Pięknych.
Nie wiem, jakie wydania były po 1989 roku, ale podejrzewam, że też stosunkowo duże.
Powiedział pan jeszcze, że Ewa Aszer, czy też Ewa Librowiczowa, bo tak przedstawiana jest najczęściej na stronach tytułowych tych wielu, wielu wydań Budenbroków, że była ona kuzynką Józefa Kramsztyka, a to jest z kolei autor przekładu pierwszej części Czarodziejskiej Góry.
One docierają, ale też są jakoś przesiewane, rugowane.
Dialektów dialekt nie tłumaczymy, ponieważ jego stosunek w języku wyjściowym, w tym języku źródłowym i w języku docelowym, stosunek względem standardu jest zupełnie inny.
Przecież było tutaj pokolenie chociażby naszych tłumaczy, prawda, pochodzenia żydowskiego, jak Kramsztyk czy Librowiczowa, ale także wszyscy inni, którzy byli
Ten żywioł niemieckiego i to, jak on różnie brzmi w zależności od tego, kto, skąd jest, to wszystko, o czym pan przed chwilą mówił, bardzo dobrze wybrzmiewa.
Wreszcie schwyciła pióro, lecz zamiast je delikatnie zanurzyć, wepchnęła je do kałamarza, a potem z wygiętym palcem wskazującym, skłoniwszy rozgorączkowaną głowę na ramię, zaczęła niezgrabnie pisać wznoszącym się odlewa do prawa pismem.
Miała 41 lat, a ponieważ nigdy nie przekładała wagi do wyglądu, chodziła ubrana jak niewiasta ponad 60-letnia.
Aż mademoiselle Popinette oblewała się rumieńcem.
Ja nie wiem, ja mam wrażenie, że tu też pobrzmiewa pewna ironia Mana, bo przecież wiemy, że
Ostatnie odcinki
-
Raport o książkach – Jan Klata o „Termopilach P...
02.02.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 31 stycznia 2026
31.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 28 stycznia 2026
28.01.2026 14:10
-
Raport o książkach – Jerzy Koch o nowym przekła...
26.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 24 stycznia 2026
24.01.2026 08:00
-
Raport o sztucznej inteligencji - Rozbierz czło...
22.01.2026 16:00
-
Raport na dziś - 21 stycznia 2026
21.01.2026 13:08
-
Raport o książkach – Przemek Dębowski o projekt...
19.01.2026 16:00
-
Raport o stanie świata - 17 stycznia 2026
17.01.2026 08:00
-
Raport na dziś - 14 stycznia 2026
14.01.2026 14:31