Mentionsy
Książę i zakon. Droga Krzyżaków do potęgi
Kto naprawdę sprowadził Krzyżaków nad Wisłę i dlaczego to wydarzenie zmieniło bieg historii? Kiedy zaczęła się ich obecność na ziemiach polskich? Czy rzeczywiście chodziło o walkę z pogańskimi Prusami?
Pojawienie się pierwszych braci zakonu, Konrada von Lanzberg i jego anonimowego towarzysza rozpocznie jeden z istotniejszych procesów w historii średniowiecznej - wzrostu znaczenia zakonu krzyżackiego nad Wisłą. Dlaczego istotną rolę w tym odegrał śląski książę - Henryk Pobożny? Czy papiestwo wspierało zakon? Czym była Bulla z Rimini?
Wreszcie, jak oceniać Konrada Mazowieckiego? Czy możemy zarzucić mu popełnienie jednego z największych błędów w naszej historii? Odpowiedź poznasz w najnowszym odcinku podcastu Muzeum Historii Polski z serii "Inne historie Polski".
Program zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
I tutaj trzeba wymienić przede wszystkim wielkiego, wybitnego naszego historyka, o wielkich zasługach, Wojciecha Kętrzyńskiego, który całkowicie zanegował tę tradycję tego wołania o pomoc.
Mianowicie Kętrzyński w oparciu o analizę pewnego kluczowego dokumentu, o którym pewnie jeszcze będziemy mówić, tzw.
Wojciech Kętrzyński stwierdził, że cała ta tradycja o tym, że Konrad nie mógł sobie poradzić z Prusami, że wezwał właśnie krzyżaków na pomoc jest fałszywa, że tak naprawdę Konradowi chodziło o to, żeby podbić Prusy dla siebie.
Krzyżacy zagrabili te ziemie według Kętrzyńskiego dla siebie, no to uznał to Kętrzyński za taką wielką, dziejową niesprawiedliwość, za jakąś krzywdę i wręcz przedstawiał to tak, jakby to Konrad, a w szerszej perspektywie niemalże cała Polska, zostali okradzeni z tych przyszłych zdobyczy w Prusach.
To była interpretacja Kętrzyńskiego.
Wspominałem już dzisiaj Wojciecha Kętrzyńskiego, to bardzo ważna postać dla tej całej sprawy.
Mianowicie właśnie, on nie tylko stwierdził, że Konrad sprowadził krzyżaków po to, żeby zdobyli Prusy dla niego, a nie bronili Mazowsza i Kuja przed najazdami pruskich plemion, ale Kętrzyński też forsował tezę, że właściwie wszystkie przywileje
Problem z tą teorią polega na tym, że szczegółowe badania tych przywilejów, które według Kętrzyńskiego prawie wszystkie miały być sfałszowane, nie potwierdzają tej tezy.
No ale ponieważ właśnie ten przywilej jest taki radykalny w tym zakresie tych nadań, no to właśnie Kętrzyński nie mógł tego jakoś zaakceptować.
Ponieważ powiedziałem o tym, że Kętrzyński praktycznie wszystkie przywileje dla krzyżaków uznał za falsyfikaty,
Historiografia właściwie już nawet współczesna, poza jednym historykiem też bardzo zacnym i zasłużonym księdzem Stanisławem Kujotem, odrzuciła te tezy Kętrzyńskiego jako zbyt radykalne, ale przyjęła tę tezę o tym, że przywilej kruszwicki jest falsyfikatem.
Tutaj warto znowu przywołać Kętrzyńskiego.
Kętrzyński to z niemiecka określił luk und truk.
Tak go zresztą Kętrzyński przedstawiał, bo w swojej pracy o powołaniu krzyżaków przez księcia Konrada, praca z 1903 roku, gdzie tamtą swoją koncepcję właśnie wyłożył.
Kętrzyński twierdzi, że on chce bronić księcia Konrada Mazowieckiego przed zarzutami nieudolności, bo twierdzi, że ta tradycja Hilferów, o której mówiliśmy, no właśnie przedstawia tego księcia Konrada Mazowieckiego jako takiego nieudacznika, słabe usza, który nie mógł sobie poradzić z Prusami, w związku z tym wezwał na pomoc Krzyżaków.
Ale jednocześnie ten sam Kętrzyński bardzo mocno forsuje w tym swoim dziele teorię o tym, że krzyżacy właściwie zagrali na nosie Konradowi Mazowieckiemu, że go po prostu wyprowadzili w pole, że wystrychnęli go na dudka.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00