Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
17.07.2024 13:00

Pierwsze lata II RP. Między Piłsudskim a Dmowskim

Polska, która odrodziła się jesienią 1918 r. stała się państwem demokratycznym. Nie trwało to długo, bo w maju 1926 roku marszałek Józef Piłsudski dokonał zamachu stanu, który nazywamy przewrotem majowym. Jak do tego doszło? Czy musiało tak się stać?

Druga Rzeczpospolita była politycznie bardzo podzielona. Symbolizował to konflikt pomiędzy Narodową Demokracją a Polską Partią Socjalistyczną oraz wyraziste osobowości Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego. Ogromne znaczenie miał także fakt, że 1/3 populacji stanowiły mniejszości narodowe. Wszystko to powodowało, że trudno było wyłonić stabilny rząd. Dlaczego politycy nie potrafili osiągnąć porozumienia?

Wielkim wstrząsem dla Polski stał się polityczny mord dokonany na prezydencie Gabrielu Narutowiczu. Pierwsze lata niepodległości przyniosły także poważne problemy gospodarcze: ogromne zniszczenia wojenne, rosnącą inflację. Kolejne rządy starały się poprawić dramatyczną sytuację. Kto podołał temu zadaniu? Kto się nie sprawdził?

Jak funkcjonowały mniejszości narodowe w tym okresie? Ukraińcy, Białorusini, Żydzi, Niemcy - wszystkie te mniejszości miały swoją specyfikę. Każda z nich oczekiwała czego innego. Czy II RP była w stanie odpowiedzieć na ich potrzeby? I jak na tym tle wyglądała działalność komunistów?

O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, profesor Andrzej Friszke z Instytutu Studiów Politycznych PAN.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 4 wyniki dla "Dmoski"

W 1927 roku Dmoski ogłosił taką właśnie broszurę Kościół, Naród, Państwo, gdzie zaprojektował, że Polska ma być katolickim państwem, czyli wyznaniowym i wyłącznie narodu polskiego, czyli mniejszości narodowe, których przypomina była jedna trzecia obywateli.

No ale dzięki postawie Dmoskiego i tym jak on, bo to jednak był ruch władzowski, oni niechętnie się tak nazywali, ale decydował Dmoski.

Jak Dmoski coś twardo powiedział, no to nie było możliwości radykalnego sprzeciwu.

I owszem, no tych profesorów, bo to właściwie się tak mówi grupa profesorska, Endecji, Rybarski, Staniszkis, dziadek Jadwigi Staniszkis, znany, skądinąd, prawda, Sejda wspomniany, Stroński, dopóki był w tym klubie, no to byli umiarkowani politycy, którzy nie chcieli takiego kierunku wzorowanego na nowych kierunkach nacjonalizmu zachodniego, w których był zapatrzony Dmoski.

0:00
0:00