Mentionsy
Podcast Muzeum Historii Polski
17.07.2024 13:00

Pierwsze lata II RP. Między Piłsudskim a Dmowskim

Polska, która odrodziła się jesienią 1918 r. stała się państwem demokratycznym. Nie trwało to długo, bo w maju 1926 roku marszałek Józef Piłsudski dokonał zamachu stanu, który nazywamy przewrotem majowym. Jak do tego doszło? Czy musiało tak się stać?

Druga Rzeczpospolita była politycznie bardzo podzielona. Symbolizował to konflikt pomiędzy Narodową Demokracją a Polską Partią Socjalistyczną oraz wyraziste osobowości Romana Dmowskiego i Józefa Piłsudskiego. Ogromne znaczenie miał także fakt, że 1/3 populacji stanowiły mniejszości narodowe. Wszystko to powodowało, że trudno było wyłonić stabilny rząd. Dlaczego politycy nie potrafili osiągnąć porozumienia?

Wielkim wstrząsem dla Polski stał się polityczny mord dokonany na prezydencie Gabrielu Narutowiczu. Pierwsze lata niepodległości przyniosły także poważne problemy gospodarcze: ogromne zniszczenia wojenne, rosnącą inflację. Kolejne rządy starały się poprawić dramatyczną sytuację. Kto podołał temu zadaniu? Kto się nie sprawdził?

Jak funkcjonowały mniejszości narodowe w tym okresie? Ukraińcy, Białorusini, Żydzi, Niemcy - wszystkie te mniejszości miały swoją specyfikę. Każda z nich oczekiwała czego innego. Czy II RP była w stanie odpowiedzieć na ich potrzeby? I jak na tym tle wyglądała działalność komunistów?

O tym wszystkim w dzisiejszym podcaście rozmawiają dr Michał Przeperski i jego gość, profesor Andrzej Friszke z Instytutu Studiów Politycznych PAN.

Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Piłsudski Narutowicza Dmoski PPS Moskwę Endecją II Rzeczpospolitej PSL Piasta Gabriela Narutowicza Józef Piłsudski Witosa Wincentego Witosa Skrzyńskiego Grabskiego Stanisław Stroński

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 6 wyników dla "PPS"

wytworzyła cały szereg dekretów i rozwiązań ustrojowych podpisanych przez Piłsudskiego jako naczelnika państwa i można powiedzieć, że to państwo w sensie takich ram instytucjonalno-organizacyjnych, praw obywatelskich i tak dalej, ono było właściwie zaprojektowane przez lewicę, przez PPS.

Ta sama PPS potem znajdowała się w opozycji bardzo często wobec właśnie rządów prawicowych, ale nigdy w opozycji wobec państwa.

I w związku z tym walcząc z rządem Witosa, walcząc o te prawa socjalne, prawa kolejarzy i innych robotników, nigdy nie przekraczała PPS granicy, kiedy to mogło stać się niebezpieczne, mogło się wymknąć spod kontroli.

No ale jak już doszło do tego, to natychmiast właśnie ci przywódcy PPS z Krakowa stanęli, można powiedzieć, na głowie, żeby zahamować te walki w mieście.

To znaczy zgodziły się nie tylko rząd Skrzyńskiego jako rząd, ale dwie główne siły polityczne, czyli Endecja i PPS.

Tu muszę zadać jeszcze jedno pytanie, bo wspominał Pan wcześniej o pewnej odpowiedzialności polityków PPS-owskich, polityków lewicy demokratycznej i faktycznie można podać wiele takich dowodów.

Ostatnie odcinki