Mentionsy
Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?
W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
Druga sprawa, że będziemy mówili o Rokoszu od doby panowania Zygmunta III, a więc mniej więcej 1606-1609, bo dopiero na tym Sejmie mówimy o amnestii dla Rokosza.
To wszystko się zmieniało w czasie ze względu na to, że lata 1606-1609 mówimy o Rokoszu Zebrzydowskiego lub tzw.
Rokoszu Sandomierskim.
On ma swój program w odróżnieniu od późniejszych rokoszy, szczególnie rokoszu lubomirskiego.
tego rokoszu, a więc ani Zebrzydowski, ani Jan Szczęsny Herburt, ani Janusz Radziwiłł, no nie mieli żadnych zdolności, nie mieli doświadczenia wojskowego.
W odróżnieniu od drugiego rokoszu, dwa pokolenia później, kiedy szczególnie pod Montfami, o czym będziemy mówili, w bitwie stoczonej między Wojskiem Królewskim a województwami i Wojskiem Konfederackim, no właśnie płynęły potoki krwi.
I trzecia sprawa, pamiętajmy, że jak tutaj wojsko poparło tak litewskie i koronne na czele obu hetmanów króla, to w II Rokoszu, dwa pokolenia później, to wojsko buntuje się przeciwko Janowi Kazimierzowi, zawiązując konfederację wojskową pod laską Adama Ostryckiego i te 3,5 tysiąca szabel wzmocni Rokoszan.
Nie wszyscy, bo jedynie Janusz Radziwiłł listownie przeprosił Zygmunta III za udział w Rokoszu.
Wróćmy jeszcze do Rokoszu Zebrzydowskiego i może przybliżmy troszkę postać tego szlachcica, który swoim nazwiskiem firmował ten bunt.
Bitwa pod Montfami była punktem kulminacyjnym Rokoszu Lubomirskiego.
A więc no i bitwa pod Montfami, która zakończyła militarne dzieje Rokoszu lubomirskiego, a zakończyła tylko dlatego, że jak już powiedziałem, ten Rokosz jest bardzo umiędzynarodowiony.
Z rokoszu drugiego wychodzi Rzeczypospolita bardzo osłabiona jeszcze z jednego powodu.
On miał znacznie większe aspiracje i pchnęło go to do rokoszu, a z kolei Stronnictwo Odworskie uważało, jeżeli się zniszczy Lubomirskiego,
którego też nie stać było po zakończeniu rokoszu na trzymanie tak dużych sił.
Bo jego armia składała się z sił prywatnych, które zaciągnął, z wojska konfederackiego, które się zbuntowało przeciwko Janowi Kazimierzowi i szlachty, która przyłączyła się konkretnie do Rokoszu.
Ostatnie odcinki
-
Czy bitwa pod Wiedniem była błędem? Jan III Sob...
29.01.2026 15:00
-
Niekorzystne sojusze i zdrada magnatów? Sobiesk...
22.01.2026 18:00
-
Pierwszy kryzys klimatyczny? Mała epoka lodowco...
15.01.2026 18:00
-
Czy Jan Sobieski był ratunkiem dla Rzeczpospoli...
08.01.2026 18:00
-
Jan Sobieski. Cienie młodości — ambicja i klęsk...
01.01.2026 18:00
-
Wojsko na ulicach. Polska 1981 między strachem ...
18.12.2025 18:00
-
Jak komunistyczna partia zniewoliła Polskę?
11.12.2025 18:00
-
Koniec węgla? Jego polska historia
04.12.2025 18:00
-
Rosyjski kolonializm, czyli podbój bez mapy?
27.11.2025 18:00
-
Krzyżacy przejmują Gdańsk. Nowe rozdanie
20.11.2025 18:00