Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
20.08.2023 16:00

Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?

W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 15 wyników dla "Rokoszu"

Druga sprawa, że będziemy mówili o Rokoszu od doby panowania Zygmunta III, a więc mniej więcej 1606-1609, bo dopiero na tym Sejmie mówimy o amnestii dla Rokosza.

To wszystko się zmieniało w czasie ze względu na to, że lata 1606-1609 mówimy o Rokoszu Zebrzydowskiego lub tzw.

Rokoszu Sandomierskim.

On ma swój program w odróżnieniu od późniejszych rokoszy, szczególnie rokoszu lubomirskiego.

tego rokoszu, a więc ani Zebrzydowski, ani Jan Szczęsny Herburt, ani Janusz Radziwiłł, no nie mieli żadnych zdolności, nie mieli doświadczenia wojskowego.

W odróżnieniu od drugiego rokoszu, dwa pokolenia później, kiedy szczególnie pod Montfami, o czym będziemy mówili, w bitwie stoczonej między Wojskiem Królewskim a województwami i Wojskiem Konfederackim, no właśnie płynęły potoki krwi.

I trzecia sprawa, pamiętajmy, że jak tutaj wojsko poparło tak litewskie i koronne na czele obu hetmanów króla, to w II Rokoszu, dwa pokolenia później, to wojsko buntuje się przeciwko Janowi Kazimierzowi, zawiązując konfederację wojskową pod laską Adama Ostryckiego i te 3,5 tysiąca szabel wzmocni Rokoszan.

Nie wszyscy, bo jedynie Janusz Radziwiłł listownie przeprosił Zygmunta III za udział w Rokoszu.

Wróćmy jeszcze do Rokoszu Zebrzydowskiego i może przybliżmy troszkę postać tego szlachcica, który swoim nazwiskiem firmował ten bunt.

Bitwa pod Montfami była punktem kulminacyjnym Rokoszu Lubomirskiego.

A więc no i bitwa pod Montfami, która zakończyła militarne dzieje Rokoszu lubomirskiego, a zakończyła tylko dlatego, że jak już powiedziałem, ten Rokosz jest bardzo umiędzynarodowiony.

Z rokoszu drugiego wychodzi Rzeczypospolita bardzo osłabiona jeszcze z jednego powodu.

On miał znacznie większe aspiracje i pchnęło go to do rokoszu, a z kolei Stronnictwo Odworskie uważało, jeżeli się zniszczy Lubomirskiego,

którego też nie stać było po zakończeniu rokoszu na trzymanie tak dużych sił.

Bo jego armia składała się z sił prywatnych, które zaciągnął, z wojska konfederackiego, które się zbuntowało przeciwko Janowi Kazimierzowi i szlachty, która przyłączyła się konkretnie do Rokoszu.

0:00
0:00