Mentionsy

Zaczęło się niewinnie, bo to wyprawił się oczywiście pod Lwów na wyprawę przeciwko Mołdawii sam Zygmunt Stary i pod Lwowem doszło do właśnie rokosu zebranej szlachty, kilkadziesiąt tysięcy szlachty.

miało tutaj obiekcje i do polityki Zygmunta Starego, ale przede wszystkim do jego założników.

Bardzo dużo uwagi poświęcono młodościanemu Zygmuntowi Augustowi.

Tutaj mamy przede wszystkim krytyka za elekcję w Iwenteregę, zakazanej później prawem, bo wiemy dobrze, że Bona doprowadziła do nie tylko wyniesienia na wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Augusta, ale także również koronowała go na przyszłego władcę Korony i Litwy.

Także szlachta tutaj nie atakowała bezpośrednio Zygmunta Starego, ale bardziej właśnie królową i tutaj ma pan rację.

To jest bardzo trudnej sytuacji na Teatrze Litewsko-Moskiewskim, bo wiemy, że dopiero Zygmunt August w jakiś sposób zaczął współpracować z ruchem egzekucyjnym, kiedy nastąpiła utrata połocka w styczniu 1563 roku.

Był to anonimowy pacierz do króla jego mości, adresowany do Zygmunta III Wazy.

Druga sprawa, że będziemy mówili o Rokoszu od doby panowania Zygmunta III, a więc mniej więcej 1606-1609, bo dopiero na tym Sejmie mówimy o amnestii dla Rokosza.

Zygmunt III miał godnego przeciwnika, bo pamiętajmy, że tym przeciwnikiem był kanclerz Wielkiej Koronnej, hetman Wielkiej Koronnej Jan Zamoyski i z całym swoim stronnictwem.

Początki były trudne, sam Zygmunt III cenił sobie bardziej przecież koronę dziedziczną, szwedzką, króla Szwedów, gotów i wandaly, od korony elekcyjnej.

I stąd między innymi jego rozmowy z Habsburgami ujawnione na Sejmie 1592 roku, gdzie Samuński wykorzystał przejęcie korespondencji jego z Habsburgami i ujawnił sprawę rozmów Zygmunta o przekazaniu korony Ernestowi, a jednocześnie w związku z tym stracił tutaj pewien mir u szlachty.

Szlachta, jest to masowy ruch po pierwsze, skierowany przeciwko Zygmuntowi, którego nie chciano de facto detronizować.

A więc był to ruch, który de facto sprzeciwiał się tutaj pewnym reformom związanym z wzmocnieniem władzy wykonawczej Zygmunta III.

I w tej Wiślicy przybyło prawie 40 senatorów z pocztami, a więc z jednostkami nadwornymi, które stanowiły prawie jedną trzecią sił Zygmunta.

Czyli inaczej mówiąc, mamy tu część szlachty i część senatorów, znaczną część, która poparła Zygmunta III w tej konfrontacji między majestatem a szlachtą.

Tutaj Zygmunt dysponował wojskiem i dysponował również poparciem części szlachty.

Jeśli pierwszy rokarz kończy się tym, że Rzygmunt III wycofuje się ze swoich planów wzmocnienia władzy królewskiej w Rzeczypospolitej, to jednak na polu działań wojennych, czyli na polu walki, on wygrywa.

Tu Zygmunt III doskonale zdawał sobie sprawę, że należy te masy szlachty po jednej i po drugiej stronie czymś zająć.

Nie wszyscy, bo jedynie Janusz Radziwiłł listownie przeprosił Zygmunta III za udział w Rokoszu.

Ale po drugiej stronie mamy prawie 40 senatorów, które aktywnie popierają stronę przeciwną Zygmunta III.

Te kilkanaście lat udowodniło, że jednak Zygmunt III, mimo utraty korony, mimo szwedzkiej, mimo że Rzeczpospolita została wypchnięta, wprowadzona w nowy konflikt o inflanty z Szwecją, to mimo wszystko szereg sejmów wskazywało na pewną próbę

Wydaje mi się, że to już była równia pochyła zyskiwania, że mamy do czynienia z kształtowaniem się stronnictw magnackich, które będą finansowane przez dwory obce, co tragicznie zaciąży na dziejach nie tylko drugiej połowy XVII wieku, a przede wszystkim na wieku XVIII.

Przeszliśmy troszkę przez nasze dzieje od czasów Zygmunta III Wazy, przez takie troszkę mniej znane oblicza historii Polski.