Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
20.08.2023 16:00

Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?

W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 16 wyników dla "Szlachta"

Także szlachta tutaj nie atakowała bezpośrednio Zygmunta Starego, ale bardziej właśnie królową i tutaj ma pan rację.

Później się oczywiście ta szlachta rozjechała do swoich domowych pieleszy.

Szlachta domagała się bowiem m.in.

Szlachta, jest to masowy ruch po pierwsze, skierowany przeciwko Zygmuntowi, którego nie chciano de facto detronizować.

Jego losy są dość ciekawe, dlatego że Żółkiewski wywodził się z obozu Zamojszczyków, który zmarł Jan Zamojski w 1305 roku i później szlachta nawet starała się dotrzeć do Żółkiewskiego, aby on wzmocnił siły Rokoszan siłami wojska kwarcianego.

A więc kiedy mowa było, kiedy szlachta przybywała do Jana Kazimierza prosząc, żeby ją zwołał do swojego boku, to Jan Kazimierz mówił, że w żadnym wypadku siedźcie sobie spokojnie doma, bo wiedział dobrze, że ona skręci do Lubomirskiego, czyli do Rokosza.

współpracy pomiędzy właśnie nobilitas a monarchą, który wiemy doskonale, że panował bardzo długo, bo aż do 1632 roku i szlachta powoli zaczęła przekonywać się do tego panującego.

Wcześniej oczywiście był to przedstawiciel Austrii, ale pamiętajmy, że szlachta była wręcz zakochana w swoich prawach złotej wolności.

A więc dwór ma szansę na Sejmach 58-59, no bo pamiętajmy, 55 rok to jest załamanie państwa, ale również szlachta de facto przechodzi do obozu zwycięzcy.

Na co się szlachta nie godziła.

Nie udało się tej elekcji przeprowadzić ani na Sejmie 61, ani na Sejmie 1662, a Jerzy Lubomirski jako świetny polityk wyczuł, że ta sprawa nie ma żadnych szans, że szlachta nie zgodzi się na to i przeszedł do opozycji mając zupełnie innego kandydata.

A w drugim roku przyłączyła się szlachta krakowska z warszyckim, kasztelanem krakowskim i sandomierska i kilka innych województw.

W pierwszym roku szlachta boi się króla jak ognia, jedynie Wielkopolska i w ostatniej fazie siada na konie i dołącza do wojsk konfederackich Ostrzyckiego.

Lipiec, a więc szlachta też jest zmęczona już w tak długim okresie prowadzenia działań.

Szlachta uznała przekroczenie Noteci, bo wcześniej wysłał poselstwo do Rokoszan w celu nawiązania kontaktu i podjęcia rozmów.

Do restytucji na Sejmie nie doszło, a śmierć przyspieszyła oczywiście te sprawy, dlatego że szlachta była tak silnie związana z byłym wodzem, że na kolejnym Sejmie już za panowania Michała Korybuta-Wysiewieckiego doszło do restytucji Lubomirskiego, co poświadcza jego duże wpływy wśród społeczeństwa szlacheckiej Rzeczypospolitej.

0:00
0:00