Mentionsy

Podcast Muzeum Historii Polski
20.08.2023 16:00

Rokosz, czyli wojna szlachty z królem?

W naszej historii są rozdziały, o których wolelibyśmy nie pamiętać. Rokosze w Rzeczpospolitej były nie tylko politycznym buntem szlachty. Czasem, gdy sytuacja wymykała się spod kontroli przybierały postać wojny domowej. Ile w wystąpieniach szlachty było moralnie usprawiedliwionej walki o respektowanie przez króla praw, a ile warcholskiej ambicji kierujących nią magnatów? Kiedy wybuchł pierwszy rokosz i dlaczego nazywamy go wojną kokoszą? Jak na wystąpienie szlachty zareagował Zygmunt Stary i jaki związek z tą sprawą miała jego małżonka? W podcaście pomówimy również o dwóch słynnych buntach szlacheckich, które przerodziły się w wojny domowe. Kim byli liderzy tych dwóch wydarzeń - Zebrzydowski i Lubomirski? Kiedy się działy i co je różniło? Czy rzeczywiście rokosze z XVII wieku przyczyniły się do osłabienia Rzeczpospolitej? Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Mirosław Nagielski z Wydziału Historii Uniwersytetu Warszawskiego (https://historia.uw.edu.pl/personel/miroslaw-nagielski). Dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 12 wyników dla "Zygmunta Starego"

miało tutaj obiekcje i do polityki Zygmunta Starego, ale przede wszystkim do jego założników.

Tutaj mamy przede wszystkim krytyka za elekcję w Iwenteregę, zakazanej później prawem, bo wiemy dobrze, że Bona doprowadziła do nie tylko wyniesienia na wielkiego księcia litewskiego Zygmunta Augusta, ale także również koronowała go na przyszłego władcę Korony i Litwy.

Także szlachta tutaj nie atakowała bezpośrednio Zygmunta Starego, ale bardziej właśnie królową i tutaj ma pan rację.

Był to anonimowy pacierz do króla jego mości, adresowany do Zygmunta III Wazy.

Druga sprawa, że będziemy mówili o Rokoszu od doby panowania Zygmunta III, a więc mniej więcej 1606-1609, bo dopiero na tym Sejmie mówimy o amnestii dla Rokosza.

I stąd między innymi jego rozmowy z Habsburgami ujawnione na Sejmie 1592 roku, gdzie Samuński wykorzystał przejęcie korespondencji jego z Habsburgami i ujawnił sprawę rozmów Zygmunta o przekazaniu korony Ernestowi, a jednocześnie w związku z tym stracił tutaj pewien mir u szlachty.

A więc był to ruch, który de facto sprzeciwiał się tutaj pewnym reformom związanym z wzmocnieniem władzy wykonawczej Zygmunta III.

I w tej Wiślicy przybyło prawie 40 senatorów z pocztami, a więc z jednostkami nadwornymi, które stanowiły prawie jedną trzecią sił Zygmunta.

Czyli inaczej mówiąc, mamy tu część szlachty i część senatorów, znaczną część, która poparła Zygmunta III w tej konfrontacji między majestatem a szlachtą.

Nie wszyscy, bo jedynie Janusz Radziwiłł listownie przeprosił Zygmunta III za udział w Rokoszu.

Ale po drugiej stronie mamy prawie 40 senatorów, które aktywnie popierają stronę przeciwną Zygmunta III.

Przeszliśmy troszkę przez nasze dzieje od czasów Zygmunta III Wazy, przez takie troszkę mniej znane oblicza historii Polski.

0:00
0:00