Mentionsy
Kaliningrad dla Litwy? Plany Stalina i szalona propozycja Chruszczowa. Zapomniana historia Obwodu.
Cześć! Czy Kaliningrad mógł być litewski? Teoretycznie – tak, przynajmniej jeśli spojrzeć na mapę. Sowiecka enklawa nad Bałtykiem wciśnięta jest między Polskę a Litwę. W praktyce jednak Stalin nie zamierzał przekazywać kontroli nad tym obszarem żadnej innej republice. Kaliningrad miał pozostać rosyjski – jako kluczowa baza sowieckiej marynarki wojennej na Bałtyku.Litwini, szczególnie ci na emigracji, wielokrotnie podnosili temat przynależności terytorium dawnej tzw. Małej Litwy, której część pokrywa się z granicami dzisiejszego obwodu. Państwa zachodnie jednak niespecjalnie były zainteresowane wspieraniem litewskich roszczeń.Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero po śmierci Stalina. Nikita Chruszczow, chcąc zyskać przychylność poszczególnych republik, rozpoczął serię korekt granicznych w obrębie Związku Radzieckiego. W ten sposób Krym trafił pod administrację Kijowa, a przesunięcia granic objęły również republiki kazachską i rosyjską. W planach pojawiły się także zmiany na granicy Litwy i obwodu kaliningradzkiego.Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.
Szukaj w treści odcinka
W 1954 roku Krym z inicjatywy Nikity Chruszczowa trafił pod administrację sowieckiej Ukrainy.
Chruszczow prowadził nową politykę wobec narodów tworzących Związek Radziecki.
W maju 1957 roku Chruszczow podzielił ZSRR na 105 regionów ekonomicznych zarządzanych przez Lokalne Rady Gospodarki Narodowej.
Jako człowiek bezwzględnie lojalny wobec zmarłego dyktatora, odpowiedzialny za brutalne represje wobec przeciwników politycznych i całego społeczeństwa miał świadomość, że zapowiadana przez Chruszczowa odwilż może kosztować go stanowisko.
Jego relacje z Chruszczowem były poprawne, choć trudno mówić o głębszej zażyłości.
Snieczkus pozostawał dla Chruszczowa użyteczny.
Na jej czele stanął Juozas Matulis, ceniony naukowiec, a zarazem bliski znajomy Nikity Chruszczowa.
W relacjach z tamtego okresu pojawiają się sugestie, że Matulis otrzymał od Chruszczowa osobiste zapewnienie w sprawie chęci rozwiązania konfliktu granicznego.
Nikita Chruszczow zaczął pozwalać Republikom Związkowym na więcej samodzielności.
Chruszczow kalkulował, że taki gest pozwoli zaspokoić litewskie ambicje terytorialne i jednocześnie wzmocni lojalność Republiki wobec Moskwy.
Jednak choć Chruszczow był jedną z kluczowych postaci partyjnych, decyzje tej rangi nie należały wyłącznie do niego.
Najprawdopodobniej to sam Chruszczow wstrzymał dalsze działania, choć nigdy nie ogłosił formalnie tej decyzji.
Ostatnie odcinki
-
Futbol według Stalina. Piłkarze w łagrze. Druży...
12.06.2026 16:00
-
Oblężenie Sarajewa. Miasto pozbawione nadziei. ...
05.06.2026 16:00
-
Pekin w ogniu. O krok od upadku komunizmu w Chi...
29.05.2026 16:00
-
Jelcyn w szponach nałogu. Przywódca Rosji i jeg...
22.05.2026 16:00
-
Człowiek Stalina w Polsce. Minister Rokossowski...
15.05.2026 16:00
-
Pół życia w więzieniu. Rudolf Hess od Norymberg...
08.05.2026 16:00
-
Polowanie na Bin Ladena. Jak Amerykanie odnaleź...
01.05.2026 16:00
-
Radioaktywna chmura nad Polską. Polacy i katast...
24.04.2026 16:00
-
Prowokator chce władzy. Jak Donald Trump z outs...
17.04.2026 16:00
-
Największa klęska Putina. Tragedia okrętu Kursk...
10.04.2026 16:00