Mentionsy

Mało kto dziś pamięta, że fragment obwodu Kaliningradzkiego miał zostać przekazany Litwie.

Obwód Królewiecki, który od 1946 roku został przemianowany na Kaliningradzki miał pełnić rolę portu wojennego i zaplecza przemysłowego.

Nawet współcześnie prezydent Aleksander Łukaszenka otwarcie sugeruje, że Kaliningrad to w rzeczywistości białoruskie terytorium,

Kreml zadowolony z jego działań w tej republice powierzył mu zadanie zorganizowania struktur partyjnych w Kaliningradzie oraz dopilnowanie ostatecznego usunięcia Niemców z regionu.

Niektórzy litewscy historycy sugerują, że powierzenie Szczerbakowowi Kaliningradu miało być wstępem do ewentualnego włączenia tego terytorium do Litewskiej Republiki Sowieckiej.

W tym samym czasie do Kaliningradu ruszyły fale osadników.

Aby zapewnić poczucie stabilizacji, sowiecka propaganda coraz silniej akcentowała rosyjski charakter Kaliningradu.

Kaliningrad zaczęto promować jako miasto przyszłości, z rozwiniętą infrastrukturą i pracą dla każdego.

Równocześnie na Kremlu wciąż zastanawiano się jak podejść w tej sytuacji do kwestii obwodu Kaliningradzkiego, gdzie w tym czasie mieszkało już ponad 400 tysięcy Rosjan.

Mógł przecież w każdej chwili włączyć obwód kaliningradzki do Litewskiej Republiki, argumentując, że to teren o historycznie litewskich korzeniach.

Tymczasem do Kaliningradu zmierzały kolejne pociągi z Rosjanami, obwód dynamicznie się rozwijał.

Już w 1948 roku rozpoczął działalność Kaliningradzki Kombinat Bursztynowy.

Jednym z takich terenów był właśnie obwód kaliningradzki, ściśle kontrolowany ze względu na strategiczne położenie i znaczenie militarne.

Kaliningrad jako stolica obwodu również pozostawał zamknięty dla cudzoziemców, choć nie obowiązywały tam aż tak rygorystyczne zasady.

W latach powojennych Moskwa systematycznie odbudowywała obwód kaliningradzki.

W tym czasie Kreml ograniczał inwestycje na Wileńszczyźnie, aby przesunąć środki na Kaliningrad.

Oddzielne instytucje powstały w Republikach Bałtyckich i w obwodzie kaliningradzkim.

Ich litewska część była znacznie mniejsza od kaliningradzkiej.

Litewscy rybacy pytali więc dlaczego tak duży akwent pozostaje pod kontrolą Kaliningradu i czemu nie wolno im tam łowić, skoro miejscowi i tak nie wykorzystują przyznanych kwot.

Coraz więcej osób podnosiło kwestie niesprawiedliwego przebiegu granicy z obwodem kaliningradzkim, zwłaszcza w rejonie Zalewu Kurońskiego.

Poza tym Litwini krytykowali fatalny stan nadbrzeżnej infrastruktury po stronie Kaliningradu.

Jedną z rozważanych opcji było przekazanie Litwie fragmentu obwodu kaliningradzkiego, w tym znacznej części zalewu Kurońskiego oraz terenów wokół Tylży i Ragnety.

Przekazanie części obwodu kaliningradzkiego Litwie nie byłoby w tamtych realiach więc czymś wyjątkowym.

Oddanie fragmentu Kaliningradu, obszaru historycznie związanego z Małą Litwą, mogłoby być symbolicznym podkreśleniem uznania dla litewskiego posłuszeństwa wobec sowieckiej władzy.

Kaliningrad miał pełnić rolę bastionu floty bałtyckiej i lotniskowca ZSRR na Bałtyku.

Litwini ostatecznie zrezygnowali z prób przejęcia kontroli nad fragmentem obwodu Kaliningradzkiego.

Dziś władze Rosji uznają status Kaliningradu za ostatecznie uregulowany, a kluczowe znaczenie przypisują Porozumieniu Poczdamskiemu z 1945 roku.

Wszystkie te mocarstwa uznały przynależność obwodu Kaliningradzkiego do Rosji.