Mentionsy
Powojnie
31.10.2025 17:00

Kaliningrad dla Litwy? Plany Stalina i szalona propozycja Chruszczowa. Zapomniana historia Obwodu.

Cześć! Czy Kaliningrad mógł być litewski? Teoretycznie – tak, przynajmniej jeśli spojrzeć na mapę. Sowiecka enklawa nad Bałtykiem wciśnięta jest między Polskę a Litwę. W praktyce jednak Stalin nie zamierzał przekazywać kontroli nad tym obszarem żadnej innej republice. Kaliningrad miał pozostać rosyjski – jako kluczowa baza sowieckiej marynarki wojennej na Bałtyku.Litwini, szczególnie ci na emigracji, wielokrotnie podnosili temat przynależności terytorium dawnej tzw. Małej Litwy, której część pokrywa się z granicami dzisiejszego obwodu. Państwa zachodnie jednak niespecjalnie były zainteresowane wspieraniem litewskich roszczeń.Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero po śmierci Stalina. Nikita Chruszczow, chcąc zyskać przychylność poszczególnych republik, rozpoczął serię korekt granicznych w obrębie Związku Radzieckiego. W ten sposób Krym trafił pod administrację Kijowa, a przesunięcia granic objęły również republiki kazachską i rosyjską. W planach pojawiły się także zmiany na granicy Litwy i obwodu kaliningradzkiego.Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Chruszczow Kremla Moskwa Litewskiej Republiki Nikity Chruszczowa Królewiecki Kaliningrad Związek Radziecki Kaliningradu Armia Czerwona Gwardyjską Armię Czeczeńsko-Inguskiej Republiki Związkowej Bałtisk Lokalne Rady Gospodarki Narodowej Kaliningradzki Kombinat Bursztynowy

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 15 wyników dla "Kaliningradzki Kombinat Bursztynowy"

Mało kto dziś pamięta, że fragment obwodu Kaliningradzkiego miał zostać przekazany Litwie.

Obwód Królewiecki, który od 1946 roku został przemianowany na Kaliningradzki miał pełnić rolę portu wojennego i zaplecza przemysłowego.

Wokół kombinatów powstawały nowe miejscowości.

Równocześnie na Kremlu wciąż zastanawiano się jak podejść w tej sytuacji do kwestii obwodu Kaliningradzkiego, gdzie w tym czasie mieszkało już ponad 400 tysięcy Rosjan.

Mógł przecież w każdej chwili włączyć obwód kaliningradzki do Litewskiej Republiki, argumentując, że to teren o historycznie litewskich korzeniach.

Już w 1948 roku rozpoczął działalność Kaliningradzki Kombinat Bursztynowy.

Jednym z takich terenów był właśnie obwód kaliningradzki, ściśle kontrolowany ze względu na strategiczne położenie i znaczenie militarne.

W latach powojennych Moskwa systematycznie odbudowywała obwód kaliningradzki.

Oddzielne instytucje powstały w Republikach Bałtyckich i w obwodzie kaliningradzkim.

Ich litewska część była znacznie mniejsza od kaliningradzkiej.

Coraz więcej osób podnosiło kwestie niesprawiedliwego przebiegu granicy z obwodem kaliningradzkim, zwłaszcza w rejonie Zalewu Kurońskiego.

Jedną z rozważanych opcji było przekazanie Litwie fragmentu obwodu kaliningradzkiego, w tym znacznej części zalewu Kurońskiego oraz terenów wokół Tylży i Ragnety.

Przekazanie części obwodu kaliningradzkiego Litwie nie byłoby w tamtych realiach więc czymś wyjątkowym.

Litwini ostatecznie zrezygnowali z prób przejęcia kontroli nad fragmentem obwodu Kaliningradzkiego.

Wszystkie te mocarstwa uznały przynależność obwodu Kaliningradzkiego do Rosji.

Ostatnie odcinki