Mentionsy

Powojnie
31.10.2025 17:00

Kaliningrad dla Litwy? Plany Stalina i szalona propozycja Chruszczowa. Zapomniana historia Obwodu.

Cześć! Czy Kaliningrad mógł być litewski? Teoretycznie – tak, przynajmniej jeśli spojrzeć na mapę. Sowiecka enklawa nad Bałtykiem wciśnięta jest między Polskę a Litwę. W praktyce jednak Stalin nie zamierzał przekazywać kontroli nad tym obszarem żadnej innej republice. Kaliningrad miał pozostać rosyjski – jako kluczowa baza sowieckiej marynarki wojennej na Bałtyku.Litwini, szczególnie ci na emigracji, wielokrotnie podnosili temat przynależności terytorium dawnej tzw. Małej Litwy, której część pokrywa się z granicami dzisiejszego obwodu. Państwa zachodnie jednak niespecjalnie były zainteresowane wspieraniem litewskich roszczeń.Sytuacja zaczęła się zmieniać dopiero po śmierci Stalina. Nikita Chruszczow, chcąc zyskać przychylność poszczególnych republik, rozpoczął serię korekt granicznych w obrębie Związku Radzieckiego. W ten sposób Krym trafił pod administrację Kijowa, a przesunięcia granic objęły również republiki kazachską i rosyjską. W planach pojawiły się także zmiany na granicy Litwy i obwodu kaliningradzkiego.Więcej na ten temat opowiadam w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 8 wyników dla "Kaliningradu"

Niektórzy litewscy historycy sugerują, że powierzenie Szczerbakowowi Kaliningradu miało być wstępem do ewentualnego włączenia tego terytorium do Litewskiej Republiki Sowieckiej.

W tym samym czasie do Kaliningradu ruszyły fale osadników.

Aby zapewnić poczucie stabilizacji, sowiecka propaganda coraz silniej akcentowała rosyjski charakter Kaliningradu.

Tymczasem do Kaliningradu zmierzały kolejne pociągi z Rosjanami, obwód dynamicznie się rozwijał.

Litewscy rybacy pytali więc dlaczego tak duży akwent pozostaje pod kontrolą Kaliningradu i czemu nie wolno im tam łowić, skoro miejscowi i tak nie wykorzystują przyznanych kwot.

Poza tym Litwini krytykowali fatalny stan nadbrzeżnej infrastruktury po stronie Kaliningradu.

Oddanie fragmentu Kaliningradu, obszaru historycznie związanego z Małą Litwą, mogłoby być symbolicznym podkreśleniem uznania dla litewskiego posłuszeństwa wobec sowieckiej władzy.

Dziś władze Rosji uznają status Kaliningradu za ostatecznie uregulowany, a kluczowe znaczenie przypisują Porozumieniu Poczdamskiemu z 1945 roku.