Mentionsy

No oczywiście te początki, ja przynajmniej kojarzę z czymś, co się nazywa rozczarowaniem marszałka Piłsudskiego polską demokracją.

No i tu moje pytanie pierwsze brzmi, czy można mówić o tym, że w ogóle Józef Piłsudski od początku nie był zwolennikiem demokracji parlamentarnej, czy może jednak...

Czyli po moment powstawania państwa polskiego Piłsudski obejmuje władzę naczelną.

Mamy zatem takie napięcie, ono oczywiście istniało też po roku 20, kiedy Piłsudski na przykład odmówił powołania Korfantego na premiera.

Nie dziwimy się specjalnie temu, dlatego że Prywica nie ukrywała, że jest zasadniczo wroga Piłsudskiemu i zresztą konstytucję marcową tak ułożono, żeby ewentualnemu przyszłemu prezydentowi spodziewanym, że to będzie Piłsudski, nie dać żadnych realnych kompetencji.

Druga rzecz, to był bardzo ważny i to w okresie całym tym, do roku 26 było bardzo ważne, też w myśleniu Piłsudskiego, on uważał, że nie należy Sejmowi dać kontroli nad armią.

Minister siłą rzeczy jest wybierany przez Sejm i tego Piłsudski nie chciał absolutnie zaakceptować, żeby Sejm via minister kontrolował armię i politykę personalną w armii, o to raczej chodziło.

To w takim razie, jeżeli nie parlament, to w takim razie rozumiem, że Piłsudskiemu się wydawało, że to on będzie tym demiurgiem, tak?

Kto nam miałby zagwarantować, że ten ktoś wyznaczy, czyli Piłsudski wyznaczy odpowiedniego następcę.

Pod ręką Piłsudskiego, mówimy tutaj o okresie właśnie wojny roku 19-20, no to wszystkie te trzy gremia funkcjonowały.

Druga rzecz, która była zasadnicza, to była dzieliła Piłsudskiego z Endecją wizja tego, czym właściwie ma być państwo polskie.

Piłsudski wtedy rzucił stanowiskiem, czyli szefa sztabu generalnego.

Hejt był codziennością przeciwko Piłsudskiemu.

Piłsudski w tym czasie, bo to jakby wszystko działo się poza Piłsudskim, w tym czasie Piłsudski i jego ludzie zgłaszali pewne żądania.

To są zapiski Świtalskiego, jednego z najbliższych ludzi Piłsudskiego.

On tutaj omawia w tym swoim diariuszu rozmowy z Piłsudskim, huluarowe.

To był jeden z najbliższych ludzi Piłsudskiego do tego stopnia, że jak przyjeżdżał Piłsudski do Warszawy na rozmowy z jakimiś politykami, to się zatrzymywał w mieszkaniu Świtalskiego właśnie.

Można powiedzieć, że to jest z najwyższej wagi świadectwo sposobu patrzenia Piłsudskiego na różne rzeczy.

No a jeżeli mówimy jeszcze o Piłsudskim i właśnie o Świtalskim, to tutaj są dosyć ciekawe jego artykuły, bo on jako publicysta też występował w piśmie, które się Droga nazywało.

Ale w którym momencie Piłsudski postanowił przekroczyć ten rubikon?

rozmowy Piłsudskiego z prezydentem, on tu przyjeżdżał i o pretensje, ale to wszystko się koncentruje właśnie wokół tego, jak mają być zorganizowane najwyższe władze wojskowe, a nie na przykład na policję gospodarczej, czy sposobie formowania rządu, czy prawach Sejmu.

To teraz zrozumiałe, dlaczego po zamachu majowym, jakże krwawym, ale dla Piłsudskiego zwycięskim, nie było rozwiązania Sejmu.

No moim zdaniem tak naprawdę to chyba po tej rozmowie Wojciechowskiego i Piłsudskiego na moście Poniatowskiego.

To znaczy Piłsudski prawdopodobnie sądził, że taka demonstracja

Wystarczy, żeby Wojciechowski się ugiął, dał dymisję gabinetowi Witosa i powołał inny gabinet, innego premiera, a jednocześnie myślę, że spodziewał się, że dzięki tej demonstracji wymusi też na prezydencie korzystne rozwiązanie w zakresie powrotu Piłsudskiego do wojska na naczelne stanowisko wojska.