Mentionsy

Historia BEZ KITU
Historia BEZ KITU
20.05.2026 08:00

Autorytaryzm po polsku. System rządów Sanacji w Polsce 1926-1939. Prof. Andrzej Friszke

Sanacja była obozem politycznym, który przejął władzę w Polsce po przewrocie majowym dokonanym przez Józefa Piłsudskiego w 1926 roku. Jej rządy początkowo miały na celu „uzdrowienie” życia politycznego, jednak z czasem doprowadziły do wzrostu autorytaryzmu i ograniczenia demokracji, m.in. poprzez osłabienie roli parlamentu i zwiększenie uprawnień prezydenta. Władze sanacyjne zwalczały opozycję, czego przykładem były proces brzeski i obóz w Berezie Kartuskiej. 12 maja 2026 roku mija dokładnie setna rocznica zamachu majowego, który zapoczątkował okres rządów sanacji w II Rzeczypospolitej.Zapraszamy do wysłuchania i obejrzenia rozmowy z prof. Andrzejem Friszke, pracownikiem Instytutu Studiów Politycznych PAN.#historiabezkitu Zapraszamy do wsparcia naszej działalności poprzez serwisy: Patronite.pl/historiabezkitu.pl czyBuycoffee.to/historiabezkituZajrzyjcie również na naszą stronę internetową: https://historiabezkitu.pl

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i przedstawienie gościa

Profesor Andrzej Friszke omawia historię Sanacji z Józefem Piłsudskim.

2. Poczatków Sanacji i demokracji parlamentarnej

Diskussja o początkach Sanacji i związkach Piłsudskiego z demokracją parlamentarną.

3. Konflikt między Piłsudskim a Sejmem

Analiza konfliktu między Piłsudskim a Sejmem w latach 1918-1920.

4. Struktura armii i konflikt z ND

Opis konfliktu między Piłsudskim a Endecją, a także zabójstwo Narutowicza.

5. Demonstracje i agitacja

Opis masowych demonstracji i agitacji przeciwko Piłsudskiemu.

6. Wycofanie się Piłsudskiego do Sulejówka

Opis wycofania się Piłsudskiego do Sulejówka i jego wpływu na sytuację polityczną.

7. Reformy gospodarcze i inflacja

Analiza reform gospodarczych i wpływu inflacji na sytuację polityczną w Polsce.

8. Konflikt z lewicą i rząd Witosa

Opis konfliktu między lewicą a rządem Witosa, a także wpływu inflacji na sytuację gospodarczą.

9. Reformy gospodarcze i polityka wobec mniejszości

Rozważania nad reformami gospodarczymi, takimi jak ograniczenie prawa strajku i zmiany wyborcze, oraz polityką wobec mniejszości narodowych, w tym konflikt z rządem Witosem i zamach stanu.

10. Repressje i konflikty polityczne

Profesor opisuje konflikty polityczne w Polsce pod sanacją, w tym represje i polaryzacje ideologiczne, podkreślając brak możliwości polskiej demokracji wówczas.

11. Sanacja jako rozjemca

Profesor analizuje roli sanacji jako rozjemcy w konfliktach politycznych, mówiąc o represjach i procesach sądowych.

12. Kryzys demokracji

Profesor omawia kryzys demokracji w Polsce pod sanacją, podkreślając niestabilność i konflikty społeczne.

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 5 wyników dla "Piłsudskiemu"

Nie dziwimy się specjalnie temu, dlatego że Prywica nie ukrywała, że jest zasadniczo wroga Piłsudskiemu i zresztą konstytucję marcową tak ułożono, żeby ewentualnemu przyszłemu prezydentowi spodziewanym, że to będzie Piłsudski, nie dać żadnych realnych kompetencji.

To w takim razie, jeżeli nie parlament, to w takim razie rozumiem, że Piłsudskiemu się wydawało, że to on będzie tym demiurgiem, tak?

Hejt był codziennością przeciwko Piłsudskiemu.

I to nie będzie kandydatura przeciw Piłsudskiemu, to będzie kandydatura kogoś, kto umie się porozumieć z prawicą, ale jednocześnie na pewno nie jest prawicą.

Przeciwstawianie się Piłsudskiemu ma jakiś większy sens.