Mentionsy
Bolesław Krzywousty i bratobójcza walka o władzę
Swoich współczesnych zszokował krzywoprzysięstwem. Wywołało ono niepokój nawet u Galla Anonima, jego nadwornego kronikarza, który przyczynił się do rozpowszechnienia pozytywnego wizerunku swojego patrona. Jak dzisiaj możemy oceniać panowanie Bolesława Krzywoustego?
Czy był politycznym awanturnikiem? Skąd się wziął jego przydomek? Dlaczego zabił swojego brata Zbigniewa i jakie skutki miała ta zbrodnia? Jak oceniać brzemienny w skutki dla naszej historii testament Krzywoustego?
Bolesław nigdy nie sięgnął po koronę. Dlaczego nie zdecydował się na to?
O tym wszystkim w Podcaście Muzeum Historii Polski z serii Inne historie Polski. Rozmawiają Cezary Korycki i jego gość, prof. Paweł Żmudzki z Uniwersytetu Warszawskiego.
Podcast zrealizowano w ramach zadania: kontynuacja i rozbudowa multimedialnego projektu informacyjno-edukacyjnego - Portal Historyczny Dzieje.pl
Szukaj w treści odcinka
A więc w sytuacji, w której Władysław Herman miał dwóch synów, jeden był już dorosły, a drugi dopiero dorastał, ale był zdaje się, że bardzo energiczny, tak przynajmniej Galanonim go przedstawia.
Zwłaszcza, że według Galla Anonima, który tu już miał, jak się zdaje, dość wiarygodne informacje, Władysław Herman był jednak już podeszły wiekiem i
Wysyłają poselstwo do komesa Magnusa, który jest zarządcą Wrocławia i pewnie z całą pewnością jakichś terenów wokół Wrocławia, może całego Śląska i przekonują go, że należy zbuntować się, przy czym Galanonim przedstawia to jako bunt.
To jest pierwszy znany nam polski wojewoda, który przez Gallę Anonima po pierwsze jest przedstawiany jako straszliwie czarny charakter.
Tak rzecz przedstawia galanonim, oczywiście z pewnością galanonim jest tutaj całkowicie stronniczy, ale no wiarygodne jest to, że Siciech dysponuje potężną władzą, właściwie zastępuje Władysława Hermana w rządzeniu krajem.
Następnie przy okazji konsekracji katedry gnieźnieńskiej w maju 1097 roku wiemy od Gala Anonima, że Zbigniew odzyskał wolność, został wysłany na Pomorze z wojskiem i z bratem, z Bolesławem,
Galanonim o szczegółach tego pierwszego podziału nie chciał nas poinformować, ale...
Albo przynajmniej te modyfikacje, to wynika z tego, że więcej wiemy dzięki Gallowi i Anonimowi o tym podziale właśnie z przełomu XI i XII wieku i wiemy, że pojawiają się pomysły na to, jak sprawować władzę centralną w warunkach podziału.
Tu Wincenty Kadłubek, pogłębiając tę czarną farbę, którą namalowany jest kronikarski wizerunek Zbigniewa, korzystał bardzo szeroko i w pełni zgadzając się ze swoim poprzednikiem z kroniki Galanonima, bo odpowiedzialny za to wykreowanie całkowicie negatywnego wizerunku Zbigniewa jest właśnie Galanonim.
W każdym razie wszyscy, którzy stali się wrogami w jakimkolwiek momencie tego właśnie ukochanego księcia Galla Anonima, któremu dedykowana jest kronika, musieli wyjść na nikczemników, na jakichś właśnie bardzo niedobrych, złych ludzi.
rzuconą przez Galanonima na Zbigniewa.
I to sprawia, że my ani nie znamy jej imienia, ani nic o niej nie wiemy, poza tą obraźliwą klasyfikacją jej jako konkubiny przez Gala Anonima.
Więc można sobie tutaj wyobrazić, że Gala Anonim po prostu posłużył się oszczerstwem.
Galanonim, a właściwie jeszcze mocniej Wincenty Kadłubek tłumaczy to tym, że było to chronienie Zbigniewa przed macochą, czyli pewnie najpierw Judytą czeską, a potem Judytą salicką, bo obie te znane nam z imienia żony Władysława Hermana miały na imię Judyta.
I wedle Galny Anonima zaczyna się wszystko od karczemnej awantury.
Władysław Herman jako ten władca zwierzchni, nawet taki ograniczony w ten sposób, że w którymś momencie synowie wymusili dymisję sieciecha i niepowoływanie nowego, jakiegoś innego wojewody, to jednak Władysław Herman pozostał, wił w swoim ręku te instrumenty władzy centralnej, władzy senioralnej, władzy zwierzchniej i Galanonim wyraźnie nam mówi, co to jest.
Ale tu argumenty są akurat dyskusyjne i chyba raczej trzeba zaufać Gallowi Anonimowi, że obaj bracia mają równorzędną pozycję.
Też Gala Anonim, choć tu może być to też kwestia trochę złośliwości Gala Anonima, że przypisuje mu jakieś konszarty z pomorzanami i sprowadzanie pomorzan, to jest mocne oskarżenie, bo pomorzanie są poganami, więc Zbigniew by sprowadzał pogan do Polski, żeby walczyć z bratem.
Obrona Głogowa, oblężenie i obrona Głogowa są opisane wyłącznie przez Gallę Anonimę.
To jest ten problem, że my o wyprawie Henryka V poza Gallem Anonimem mamy pojedyncze zapisy w źródłach z terenu cesarstwa, które nie rozwodząc się nad sprawą twierdzą, że Henryk odniósł sukces, że Henryk pokonał Bolesławę.
Natomiast Galanonim przedstawia rzecz w ten sposób, że rzeczywiście wspomina, że wstawienie się za Zbigniewem i próba doprowadzenia do tego, żeby Zbigniew mógł wrócić do Polski i odzyskać przynajmniej część władzy.
Było podstawową motywacją Henryka, którego zresztą Galanonim nazywa cesarzem, choć jest świadom, że dopiero dwa lata później koronował się na cesarza, ale już dla takiego podniesienia rangi przeciwnika nazywa go cesarzem, opowiadając o tej wyprawie.
To, co Gal Anonim przedstawił pod Głogowem, to po pierwsze jest wspaniała literatura.
To dlatego trafia ta kwestia obrony Głogowa do podręczników nawet na poziomie czwartej klasy szkoły podstawowej, ponieważ Gal Anonim stworzył chyba najwspanialszy literacko fragment swojej kroniki.
Więc taki jest cel opowiadania Galla Anonima i dlatego też aż tyle szczegółów, aż tyle niepotwierdzonych w żadnym innym źródle spraw, zwrotów akcji itd.
Ostatnie odcinki
-
Konstytucja 3 maja i II rozbiór Polski. Ostatni...
25.06.2026 14:00
-
Czerwiec 1976. Początek końca PRL?
18.06.2026 14:00
-
Marionetka czy król? Rządy Stanisława Augusta P...
11.06.2026 14:00
-
Jak wyglądały wakacje w PRL?
04.06.2026 14:00
-
Początki króla Stanisława Augusta Poniatowskieg...
28.05.2026 14:00
-
II RP pod francuskim parasolem. Francja i Pols...
21.05.2026 14:00
-
Zamach stanu Piłsudskiego. Przewrót majowy i rz...
14.05.2026 14:00
-
Telefon - historia rewolucyjnego wynalazku
07.05.2026 14:00
-
Rewolucja informacyjna. Wynalezienie druku i hi...
07.05.2026 07:38
-
Katastrofa jądrowa w Czarnobylu. Wybuch elektro...
23.04.2026 14:00