Mentionsy
Podkast amerykański
Podkast amerykański
13.06.2026 05:00

285. Iran-Contras. Afera, która nie zatopiła Ronalda Reagana

Jeśli wydaje się Państwu, że w USA jeden skandal goni drugi i nikt nie zostaje pociągnięty do odpowiedzialności, to posłuchajcie o najpoważniejszej aferze prezydentury Ronalda Reagana, która najpierw prawie pogrążyła prezydenta, a potem… rozeszła się po kościach.

Jesienią 1986 roku na jaw wyszły dwie pozornie niezwiązane ze sobą rzeczy: po pierwsze, że USA łamiąc nałożone przez Kongres zakazy, wspomaga prawicową partyzantkę w Nikaragui, tzw. Contras. Po drugie, że USA łamiąc własne embargo, dostarcza broń Islamskiej Republice Iranu - swojemu największemu wrogowi na Bliskim Wschodzie. Bardzo szybko okazało się, że te dwie rzeczy są ze sobą powiązane - w osobie pułkownika Olivera Northa, pracownika Rady Bezpieczeństwa Narodowego, który od lat prowadzi bardzo lukratywne (i bardzo nielegalne) „Przedsiębiorstwo” handlu bronią. Za pełną zgodą ludzi prezydenta.

Co wiedział prezydent Reagan? Jak to możliwe, że lider który w jednej narracji niemalże w pojedynkę obalił komunizm, równocześnie nie wiedział czym zajmują się jego najbliżsi współpracownicy? Dlaczego afera znacznie poważniejsza niż Watergate nie zatopiła ani Reagana, ani Partii Republikańskiej? I dlaczego jej główna postać - płk North - dla wielu Amerykanów stał się bohaterem?

A do tego: „niszczarkowa impreza”, dokumenty w staniku, ciasto z Tel Awiwu, Biblia z podpisem prezydenta i nocne wizyty Irańczyków w Gabinecie Owalnym.

Olivera Northa Ronald Reagan Contras Watergate Iran CIA Łukaszu Bolanda Narodowa Rada Bezpieczeństwa McFarlane North Jimmy'ego Cartera George Bush Weinberger Kaspara Weinbergera

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i motywacja

Podstawowe informacje o podcastu i opowieść o aferze Iran-Contras, jej znaczeniu i kontekście historycznym.

2. Historia amerykańsko-irańskich relacji

Opis sytuacji w Iranie w latach 80. i kontekstu zimnej wojny, a także wpływu doktryny domina.

3. Reaganska prezydentura i jej polityka

Opis polityki Reagana w kontekście zimnej wojny, jego retoryki i kontekstu politycznego w Stanach Zjednoczonych.

4. Situation w Nicaragui i opozycja Contras

Opis sytuacji w Nicaragui po obalaniu Somozów i powstania opozycji Contras.

5. Wspieranie Contras przez USA

Opis wspierania Contras przez USA, afera poprawki Bolanda i kreatywne interpretacje prawa przez administrację Reagana.

6. Operacja Olivera Northa

Opis działań Olivera Northa w celu pozyskania funduszy na pomoc Contras, a także problematyczne wpłaty i konta.

7. Sprzedaż broni do Iranu

Rozkłady dokumentów i konsekwencje afery. Przesłuchania komisji Towera, stan zdrowia Reagana, analogie do Watergate, styl zarządzania Reaganem i jego wpływ na aferę.

8. Przeciwstawić się Kongresowi

Oliver North twierdzi, że prezydent Reagan wiedział o aferze, ale admirał Poindexter stwierdza, że prezydent nie był świadomy. Rozbieżności w zeznaniach prowadzą do kontrastu w raportach komisji.

9. Konflikt między Kongresem a Prezydentem

Dyskusja na temat prawy polityki zagranicznej prowadzonej przez prezydenta i kongres, z podkreśleniem, że prezydent Reagan nie był winny, ponieważ nie było dowodów.

10. Konsekwencje dla Prezydenta

Ronald Reagan przetrwał aferę, ponieważ nie było dowodów na jego winę, a większość osób nie została skazana na więzienie.

11. Popularność Olivera Northa

Oliver North, choć oskarżony, stał się bohaterem i osiągnął sukces jako komentator radiowy i szef Towarzystwa Strzeleckiego Narodowego.

12. Ostateczne Doniesienia

Oliver North poślubił swoją drugą żonę, Fawn Hill, i zakończyliśmy na optymistycznym tonie.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 16 wyników dla "McFarlane"

A prywatnie powiedział swojemu dodatku do spraw bezpieczeństwa narodowego, Robertowi McFarlane'owi, że musi znaleźć

No i McFarlane wymyślił bardzo kreatywną metodę właśnie, że będziemy pozyskiwać pieniądze od różnych innych państw, osób, instytucji i tak dalej.

Za był dyrektor CIA William Casey i Rada Bezpieczeństwa Narodowego, czyli doradca do spraw bezpieczeństwa Robert McFarlane.

Ale mam tutaj cytat z reakcji sekretarza obrony Kaspara Weinbergera na właśnie pomysły McFarlane'a, który mówił, szukajmy tych umiarkowanych stronnic w Iranie i dzięki tej sprzedaży broni uzyskamy korzyści.

Ale co z tego, skoro prezydent Reagan zgodził się na pomysł McFarlane'a, dał zielone światło.

Poindexter był zastępcą McFarlane'a, więc to nie jest jakaś zmiana rewolucyjna w Narodowej Radzie Bezpieczeństwa, tylko przesunięcie z zastępcy na szefa i sam McFarlane także nie znika nam całkowicie z obrazka.

To znaczy już sam McFarlane był chyba trzecim, a Poindex to jest czwartym.

W 1986 roku, w kwietniu, Robert McFarlane, już jako były doradca do spraw bezpieczeństwa i pułkownik Oliver North na fałszywych irlandzkich paszportach, proszę Państwa, lecą do Teheranu z przystankiem w Tel Awiwie.

No, oni liczą, że spotkają się właśnie z poważnymi ludźmi z tej frakcji umiarkowanej, oczywiście z wysokiego poziomu, ale tam zostają przyjęci, jak to sam określał McFarlane, przez urzędników trzeciego i czwartego szczebla, więc do niczego nie dochodzi, to znaczy nie udaje im się niczego uzyskać.

I McFarlane po tej wyprawie twierdzi, że zachęcał, żeby już tych kontaktów nie utrzymywać, że do niczego dobrego to nie doprowadzi.

I w tym artykule libańskim pojawia się informacja właśnie o tym, że McFarlane był w Teheranie, przywiózł ciasto,

A z kolei Robert McFarlane, czyli osoba, która powinna chyba wiedzieć najwięcej na temat tego wszystkiego, też przed tym, jak ma się stawić przed komisją, próbuje popełnić samobójstwo, łykając taką solidną dawkę leków nasennych.

Co powie Poindexter, co powie McFarlane, co powie Oliver North, co powie sekretarka Olivera Northa.

Ale to było słowo Olivera Northa i Roberta McFarlane'a kontra słowo

I to jest bardzo ciekawe, bo postawiono w stan oskarżenia wiele osób, nie prezydenta, ale wiele osób, między innymi Weinbergera, McFarlane'a, Northa,

McFarlane i Poindexter,

Ostatnie odcinki