Mentionsy
Podkast amerykański
Podkast amerykański
13.06.2026 05:00

285. Iran-Contras. Afera, która nie zatopiła Ronalda Reagana

Jeśli wydaje się Państwu, że w USA jeden skandal goni drugi i nikt nie zostaje pociągnięty do odpowiedzialności, to posłuchajcie o najpoważniejszej aferze prezydentury Ronalda Reagana, która najpierw prawie pogrążyła prezydenta, a potem… rozeszła się po kościach.

Jesienią 1986 roku na jaw wyszły dwie pozornie niezwiązane ze sobą rzeczy: po pierwsze, że USA łamiąc nałożone przez Kongres zakazy, wspomaga prawicową partyzantkę w Nikaragui, tzw. Contras. Po drugie, że USA łamiąc własne embargo, dostarcza broń Islamskiej Republice Iranu - swojemu największemu wrogowi na Bliskim Wschodzie. Bardzo szybko okazało się, że te dwie rzeczy są ze sobą powiązane - w osobie pułkownika Olivera Northa, pracownika Rady Bezpieczeństwa Narodowego, który od lat prowadzi bardzo lukratywne (i bardzo nielegalne) „Przedsiębiorstwo” handlu bronią. Za pełną zgodą ludzi prezydenta.

Co wiedział prezydent Reagan? Jak to możliwe, że lider który w jednej narracji niemalże w pojedynkę obalił komunizm, równocześnie nie wiedział czym zajmują się jego najbliżsi współpracownicy? Dlaczego afera znacznie poważniejsza niż Watergate nie zatopiła ani Reagana, ani Partii Republikańskiej? I dlaczego jej główna postać - płk North - dla wielu Amerykanów stał się bohaterem?

A do tego: „niszczarkowa impreza”, dokumenty w staniku, ciasto z Tel Awiwu, Biblia z podpisem prezydenta i nocne wizyty Irańczyków w Gabinecie Owalnym.

Olivera Northa Ronald Reagan Contras Watergate Iran CIA Łukaszu Bolanda Narodowa Rada Bezpieczeństwa McFarlane North Jimmy'ego Cartera George Bush Weinberger Kaspara Weinbergera

Rozdziały (12)

1. Wprowadzenie i motywacja

Podstawowe informacje o podcastu i opowieść o aferze Iran-Contras, jej znaczeniu i kontekście historycznym.

2. Historia amerykańsko-irańskich relacji

Opis sytuacji w Iranie w latach 80. i kontekstu zimnej wojny, a także wpływu doktryny domina.

3. Reaganska prezydentura i jej polityka

Opis polityki Reagana w kontekście zimnej wojny, jego retoryki i kontekstu politycznego w Stanach Zjednoczonych.

4. Situation w Nicaragui i opozycja Contras

Opis sytuacji w Nicaragui po obalaniu Somozów i powstania opozycji Contras.

5. Wspieranie Contras przez USA

Opis wspierania Contras przez USA, afera poprawki Bolanda i kreatywne interpretacje prawa przez administrację Reagana.

6. Operacja Olivera Northa

Opis działań Olivera Northa w celu pozyskania funduszy na pomoc Contras, a także problematyczne wpłaty i konta.

7. Sprzedaż broni do Iranu

Rozkłady dokumentów i konsekwencje afery. Przesłuchania komisji Towera, stan zdrowia Reagana, analogie do Watergate, styl zarządzania Reaganem i jego wpływ na aferę.

8. Przeciwstawić się Kongresowi

Oliver North twierdzi, że prezydent Reagan wiedział o aferze, ale admirał Poindexter stwierdza, że prezydent nie był świadomy. Rozbieżności w zeznaniach prowadzą do kontrastu w raportach komisji.

9. Konflikt między Kongresem a Prezydentem

Dyskusja na temat prawy polityki zagranicznej prowadzonej przez prezydenta i kongres, z podkreśleniem, że prezydent Reagan nie był winny, ponieważ nie było dowodów.

10. Konsekwencje dla Prezydenta

Ronald Reagan przetrwał aferę, ponieważ nie było dowodów na jego winę, a większość osób nie została skazana na więzienie.

11. Popularność Olivera Northa

Oliver North, choć oskarżony, stał się bohaterem i osiągnął sukces jako komentator radiowy i szef Towarzystwa Strzeleckiego Narodowego.

12. Ostateczne Doniesienia

Oliver North poślubił swoją drugą żonę, Fawn Hill, i zakończyliśmy na optymistycznym tonie.

Szukaj w treści odcinka

Wyczyść
Znaleziono 8 wyników dla "Weinberger"

Oczywiście wszystko to się musiało odbywać w najgłębszej tajemnicy przed kongresem, ale też, proszę państwa, odbywało się to wbrew opinii dwóch najważniejszych osób w polityce zagranicznej Stanów Zjednoczonych, znaczy w gabinecie Reagana, to znaczy sekretarz stanu George Shultz i sekretarz obrony Kaspar Weinberger byli obaj kategorycznie przeciwni jakiemukolwiek wspieraniu

Ale mam tutaj cytat z reakcji sekretarza obrony Kaspara Weinbergera na właśnie pomysły McFarlane'a, który mówił, szukajmy tych umiarkowanych stronnic w Iranie i dzięki tej sprzedaży broni uzyskamy korzyści.

Weinberger miał mówić, to jest niemal zbyt absurdalne, by w ogóle to komentować.

Co oczywiście było problematyczne, bo jak mieliśmy takich dwóch panów jak Schulz i Weinberger, którzy się ze sobą często nie zgadzali, no to nie bardzo było wiadomo jak zareagować chociażby na takie sytuacje jak atak terrorystyczny na amerykańskich żołnierzy w Libaniu.

I to jest bardzo ciekawe, bo postawiono w stan oskarżenia wiele osób, nie prezydenta, ale wiele osób, między innymi Weinbergera, McFarlane'a, Northa,

W sumie 14 osób usłyszało zarzuty, ale tak naprawdę nikt nie wylądował w więzieniu na dłużej, a niektóre osoby, takie jak Kaspar Weinberger właśnie, co też jest ironiczne, że Weinberger, który od samego początku, czyli sekretarz obrony, który od samego początku był przeciwny temu i mówił to wprost i są na to dokumenty, kiedy on mówi, to jest zły pomysł, proszę tego nie robić, tak nie wolno, to on ostatecznie jednak słyszy zarzuty, ale i tak nie ląduje w więzieniu, ponieważ

George Bush, prezydent, w święta 1992 roku, potem jak już przegrał wybory z Billem Clintonem, dokonuje masowych ułaskawień i między innymi ułaskawia Kaspara Weinbergera, który w związku z tym nie trafia do więzienia, co bardzo zirytowało prokuratora prowadzącego sprawę

Prokuratora Walsha, skądinąd republikanina, który powiedział, że to jest po prostu mataczenie, że prezydent Bush próbuje ukryć jakieś swoje niecne postępki w sprawie tej afery, uniemożliwiając przeprowadzenie porządnego procesu Weinbergera.

Ostatnie odcinki