Mentionsy
285. Iran-Contras. Afera, która nie zatopiła Ronalda Reagana
Jeśli wydaje się Państwu, że w USA jeden skandal goni drugi i nikt nie zostaje pociągnięty do odpowiedzialności, to posłuchajcie o najpoważniejszej aferze prezydentury Ronalda Reagana, która najpierw prawie pogrążyła prezydenta, a potem… rozeszła się po kościach.
Jesienią 1986 roku na jaw wyszły dwie pozornie niezwiązane ze sobą rzeczy: po pierwsze, że USA łamiąc nałożone przez Kongres zakazy, wspomaga prawicową partyzantkę w Nikaragui, tzw. Contras. Po drugie, że USA łamiąc własne embargo, dostarcza broń Islamskiej Republice Iranu - swojemu największemu wrogowi na Bliskim Wschodzie. Bardzo szybko okazało się, że te dwie rzeczy są ze sobą powiązane - w osobie pułkownika Olivera Northa, pracownika Rady Bezpieczeństwa Narodowego, który od lat prowadzi bardzo lukratywne (i bardzo nielegalne) „Przedsiębiorstwo” handlu bronią. Za pełną zgodą ludzi prezydenta.
Co wiedział prezydent Reagan? Jak to możliwe, że lider który w jednej narracji niemalże w pojedynkę obalił komunizm, równocześnie nie wiedział czym zajmują się jego najbliżsi współpracownicy? Dlaczego afera znacznie poważniejsza niż Watergate nie zatopiła ani Reagana, ani Partii Republikańskiej? I dlaczego jej główna postać - płk North - dla wielu Amerykanów stał się bohaterem?
A do tego: „niszczarkowa impreza”, dokumenty w staniku, ciasto z Tel Awiwu, Biblia z podpisem prezydenta i nocne wizyty Irańczyków w Gabinecie Owalnym.
Rozdziały (12)
Podstawowe informacje o podcastu i opowieść o aferze Iran-Contras, jej znaczeniu i kontekście historycznym.
Opis sytuacji w Iranie w latach 80. i kontekstu zimnej wojny, a także wpływu doktryny domina.
Opis polityki Reagana w kontekście zimnej wojny, jego retoryki i kontekstu politycznego w Stanach Zjednoczonych.
Opis sytuacji w Nicaragui po obalaniu Somozów i powstania opozycji Contras.
Opis wspierania Contras przez USA, afera poprawki Bolanda i kreatywne interpretacje prawa przez administrację Reagana.
Opis działań Olivera Northa w celu pozyskania funduszy na pomoc Contras, a także problematyczne wpłaty i konta.
Rozkłady dokumentów i konsekwencje afery. Przesłuchania komisji Towera, stan zdrowia Reagana, analogie do Watergate, styl zarządzania Reaganem i jego wpływ na aferę.
Oliver North twierdzi, że prezydent Reagan wiedział o aferze, ale admirał Poindexter stwierdza, że prezydent nie był świadomy. Rozbieżności w zeznaniach prowadzą do kontrastu w raportach komisji.
Dyskusja na temat prawy polityki zagranicznej prowadzonej przez prezydenta i kongres, z podkreśleniem, że prezydent Reagan nie był winny, ponieważ nie było dowodów.
Ronald Reagan przetrwał aferę, ponieważ nie było dowodów na jego winę, a większość osób nie została skazana na więzienie.
Oliver North, choć oskarżony, stał się bohaterem i osiągnął sukces jako komentator radiowy i szef Towarzystwa Strzeleckiego Narodowego.
Oliver North poślubił swoją drugą żonę, Fawn Hill, i zakończyliśmy na optymistycznym tonie.
Szukaj w treści odcinka
Pomostem między tym, co się dzieje w Iranie i historią amerykańsko-irańskich relacji, a prezydenturą Ronalda Reagana, opowiedzianą w taki sposób klasyczny, jak to mamy w zwyczaju.
W ogóle jest dużo okrągłych rocznic związanych z Ronaldem Reaganem.
Jest, proszę Państwa, 115. rocznica urodzin, jest 45. rocznica zaprzysiężenia, to znaczy była w styczniu, urodziny były w lutym, a w listopadzie będzie 40. rocznica właśnie tej największej chyba afery w czasie prezydentury, nawet nie chyba, największej afery w czasie prezydentury Ronalda Reagana.
Zaczniemy od sytuacji takiej ogólnej, to znaczy Ronald Reagan, proszę sobie to wyobrazić, jest już prezydentem, trwają lata 80.
Ameryka jest tym imperium dobra, Związek Radziecki jest imperium zła, jak to w 1983 roku Ronald Reagan określił Związek Radziecki.
Żeby było śmieszniej, to nie Ronald Reagan podjął decyzję o wspieraniu opozycji wobec sandinistów, tylko jeszcze Jimmy Carter.
Tak właśnie powiedział Ronald Reagan.
Przypominam tylko, że owi zakładnicy zostają uwolnieni natychmiast po tym, jak Ronald Reagan zostaje prezydentem, chociaż sam Reagan z tym uwalnianiem nie miał wiele wspólnego.
Na pewno jest Biblia z podpisem Ronalda Reagana, ale czy ona wtedy została zabrana do Teheranu, czy ona się pojawi później, kiedy delegacja irańska zjawi się w Waszyngtonie, tego nie jestem pewien.
I tutaj właśnie w moich źródłach pojawia się ta Biblia, że właśnie wtedy tenże siostrzeniec zostaje Biblią z podpisem Ronalda Reagana, która z pewnością bardzo go wzruszyła.
I 13 listopada mamy wystąpienie Ronalda Reagana, który mówi tak.
To zaczyna przypominać prostą wymianę broń za zakładników, a przecież Ronald Reagan, ten twardy Ronald Reagan, który krytykował Jimmy'ego Cartera, nie może negocjować z terrorystami i tym bardziej nie może sprzedawać im broni za to, żeby oni łaskawie rozważyli uwolnienie amerykańskich zakładników.
Ale nic się nie bój, Łukaszu, bo Ronald Reagan 13 listopada, a później na konferencji prasowej wyraźnie powiedział, że to absolutnie nie była żadna wymiana zakładnicy za broń.
We did not, I repeat, we did not trade weapons or anything else for hostages and nor will we, powiedział, a właściwie skłamał Ronald Reagan.
I prosimy, żeby Państwo sobie to zapamiętali, bo jeszcze do wypowiedzi tej Ronalda Reagana również wrócimy.
Otóż dlatego, że Departament Sprawiedliwości Ronalda Reagana postanawia zbadać wewnętrznie całą tę sprawę.
Edwin Meese, prokurator generalny, idzie do Ronalda Reagana z tym dokumentem, na którym właśnie jest wyraźnie napisane, że jest ta diversion, to przekierowania, i mówi mu, co znalazł.
Zdrowotny Ronalda Reagana, który zdaje się w ogóle nie wiedzieć, co się dzieje.
Tak, ale pod tym względem faktycznie Ronald Reagan był odwrotnością Richarda Nixona, który jak wiemy nie potrafił odpuszczać żadnej rzeczy i po prostu zajmował się najgłupszymi, najdrobniejszymi rzeczami, bo rzeczywiście był bardzo pracowity i bardzo po prostu chciał wszystko mieć pod kontrolą.
I oczywiście można się uśmiechać, że to nie jest na pewno prawda, że Ronald Reagan o wszystkim wiedział i on tylko udawał takiego zdemenciałego staruszka, bo to kwestia wieku Reagana też była istotna.
Są takie skecze Saturday Night Live z tamtej epoki, które bardzo Państwu polecam, które pokazują właśnie Ronalda Reagana jako takiego człowieka, który publicznie pokazuje twarz takiego właśnie dobrotliwego wujka Rona, który nie do końca wie, co się dzieje, spotyka się z jakimiś
No, sketch jest świetny, ale kompletnie nieprawdziwy, bo Ronald Reagan rzeczywiście był osobą, która nad wieloma rzeczami nie miała kontroli.
No i to jest prawda, Nixona wszyscy mieli za właśnie takiego mistrza po prostu, mrocznego księcia intrygi, a Ronald Reagan zawsze dobrotliwy Ron mówił, nie, nic nie wiedziałem, skąd mogłem wiedzieć, ludzie mi coś podsuwali i ja się na to zgadzałem.
No tym bardziej, że Ronald Reagan pod koniec swojej kadencji, drugiej kadencji, faktycznie miał już poważne problemy zdrowotne i początki Alzheimera.
I tutaj padają słowa jedyne z najwspanialszych słów Ronalda Reagana, który jest autorem wielu znakomitych wypowiedzi.
Ostatnie odcinki
-
287. Dutch jedzie do Hollywood, czyli kariera R...
27.06.2026 05:00
-
286. KRYPTO i IGRZYSK! Czyli prezenty dla prezy...
20.06.2026 05:00
-
285. Iran-Contras. Afera, która nie zatopiła Ro...
13.06.2026 05:00
-
284. Amerykanie kontra AI: nowy luddyzm czy rea...
06.06.2026 04:00
-
283. "Kasa kompensat dla kretynów", czyli Trump...
30.05.2026 05:00
-
282. Święty George, czyli dalsze losy George’a ...
23.05.2026 05:00
-
281. Wybierzmy sobie wyborców, czyli wielka woj...
16.05.2026 05:00
-
280. Geniusz czy bohater z przypadku? George Wa...
09.05.2026 05:00
-
279. "Żyjemy w szalonym świecie", czyli kolejna...
02.05.2026 05:00
-
SILNE, AMERYKAŃSKIE. Czyli jakie są instytucje ...
29.04.2026 17:30