Mentionsy

po co to eko
30.01.2026 19:54

98. Uczą się gotować i nie marnować! Inspiracja z Rybnika

Dziś wracamy do tematu niemarnowania żywności i przeciwdziałaniu stratom dzięki edukacji przyszłych kucharzy i kucharek. Rozmawiam z pomysłodawczynią innowacji w ramach warsztatu gastronomicznego dot. niemarnowania żywnościi na lekcjach praktycznej nauki zawodu w Rybniku, panią Dorotą Chrószcz.

Zapraszam!

Ten odcinek jest częścią serii 6. podkastów, które nagrywam w ramach projektu Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla nauczycieli – zapraszam do wysłuchania całości!
Projekt Akademia Edukacji Klimatyczno-Środowiskowej dla nauczycieli (oraz ten podkast) jest finansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach. Realizują go Uniwersytet Śląski w Katowicach, Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną, Kuratorium Oświaty w Katowicach oraz Europe Direct Śląskie. 

Szukaj w treści odcinka

Znaleziono 28 wyników dla "Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną"

Według rejestru szkół i placówek oświatowych w Polsce istnieje ponad 1400 szkół, które kształcą w tym zawodzie.

A według tego samego badania gastronomia wyrzuca tylko trochę ponad 1% wszystkiego, co marnujemy w Polsce.

Postanowiła popracować nad ich postawami, nad ich umiejętnościami, dzięki czemu udaje się tę szkołę kończyć absolwentom i absolwentkom, którzy nie tylko potrafią ugotować coś z niczego, nie tylko potrafią ugotować smacznie, ale też swoimi działaniami na co dzień wspierają

Projekt Akademia Edukacji i Klimatyczno-Środowiskowej dla Nauczycieli oraz ten podcast jest finansowany przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w Katowicach, a realizują go Uniwersytet Śląski w Katowicach, Interdyscyplinarne Centrum Badań nad Edukacją Humanistyczną.

Zaprosiłam dzisiaj panią Dorotę Chruszcz, która jest dyrektorką Rybnickiego Centrum Edukacji Zawodowej.

I która jest też nauczycielką dyplomowaną, uczy przedmiotów gastronomicznych i ekonomicznych i która w Rybniku, dodam, bo chyba nie padło to słowo ważne, gdzie jesteśmy, i która w Rybniku wprowadziła innowację społeczną w ramach warsztatu gastronomicznego właśnie w Centrum Edukacji Zawodowej dotyczącą niemarnowania żywności, gdzie młodzież ze szkoły branżowej i technikum gastronomicznego na lekcjach praktycznej nauki zawodu uczą się gotować w taki sposób, żeby nie marnować

Te nadwyżki żywności potem także z tej szkoły odbierane są przez Śląski Bank Żywności, o czym tutaj za chwilę porozmawiamy.

Ale nadal te działania są tam prowadzone przez osobę, którą mam dzisiaj wielką przyjemność gościć i teraz już wreszcie przedstawię Pani Dorota Chruszczy.

Jak to się stało, że Pani jako nauczyciel dyplomowany, jako dyrektorka Centrum Edukacji Zawodowej wpadła na ten pomysł, że przyszłych kucharzy i kucharki trzeba uczyć takiego podejścia właśnie ekologicznego, bym powiedziała, być może też ekonomicznego.

Znaczy się, mam rację, że tych metod zapobiegania marnowaniu żywności, które stosują restauratorzy jest bardzo dużo i one rzeczywiście miały miejsce, bo tutaj podobnie nadwyżki dań, które były przygotowane były rozdawane pracownikom, ale to jakby nie o to chodzi w prowadzeniu działalności gastronomicznej, prawda?

Po pierwsze w planowaniu zakupów, w planowaniu ilości, jaka powinna być, jeśli chodzi o ilość przygotowywanych dań, więc jest ta nadprodukcja.

No ale w tamtym czasie takiej ustawy nie było, więc jedyną taką z rozsądnych możliwości było właśnie rozdanie takich nadwyżek produkcyjnych personelowi.

Cały czas pracowaliśmy nad tym, żeby tutaj dążyć do tego, żeby rzeczywiście tych odpadów było jak najmniej i żeby te ilości porcji, te konkretne zamówienia były już na tyle dokładne, żeby gotować tyle, jakie jest zapotrzebowanie.

I to już jest takie nasze, no niestety, polskie trochę podejście do konsumpcji, że my wybieramy na półce produkty, które są najładniejsze, najpiękniejsze, mają najdłuższy termin przydatności do spożycia i chcemy jakby z tych, użyję takiego słowa, pełnowartościowych produktów, chociaż wszystkie są pełnowartościowe, bo nadwyżki, z których my gotujemy, również to są produkty pełnowartościowe,

To była mega rewolucja i powiem szczerze, z pełną obawą i swoją, i moich nauczycieli wdrażaliśmy tą koncepcję, dlatego że pracowaliśmy już tylko na nadwyżkach żywności, które pochodziły ze sklepów wielkopowierzchniowych

Te nadwyżki przyjeżdżały do nas w kartonach.

No i młodzież też na początku jakby miała problem nauki gotowania z nadwyżek i układania jadłospisów.

Czyli młodzież nie gotowała wcześniej z nadwyżek?

Nie, nie gotowała wcześniej z nadwyżek.

Zbiera te różne nadwyżki, tak jak Pani powiedziała, niesprzedane na przykład produkty, albo uszkodzone opakowania, albo tak z krótką datą na przykład ze sklepów wielkopowierzchniowych, które wydaje mi się, że to też jakby weszło na mocy tej ustawy, obowiązek przekazywania tych nadwyżek przez sklepy wielkopowierzchniowe tam od jakiejś wielkości.

To znaczy, jeśli chodzi o Rybnickie Centrum Edukacji Zawodowej, to oczywiście zakup produktów również, ale

Rybnickie Centrum wydzierżawiało stołówkę, tą kuchnię gastronomiczną podmiotowi zewnętrznemu, który również w ramach praktyk tutaj pomagał tej naszej młodzieży, jeśli chodzi o dostęp do tych produktów spożywczych i gotowali z tą firmą, można by tak powiedzieć, prawda?

Też się zastanawiam, bo ja mówię, że ceny pieczywa wzrosły, chociaż oczywiście idąc do supermarketu albo dyskontu da się też kupić nadal ten chleb.

Tak powiedzieć na głos i sobie zamarzyć o tym, żeby poprowadzić to centrum w taki sposób, jaki jest dla pani bliski, bo właśnie to jest chyba takie ważne, wypowiedzieć to czasami na głos, ale też ważne jest, co też wiem z doświadczenia też swojego i wielu osób, że to jest ważna ta pierwsza osoba, która powie super, nie?

Wtedy jeszcze, kiedy warsztat gastronomiczny był pod naszymi skrzydłami, pod skrzydłami Rybnickiego Centrum Edukacji Zawodowej.

Zastanawiamy się cały czas nad tym, co możemy z tymi odpadami robić, jak je zmniejszać.

Niekiedy w bardzo prosty, łatwy sposób możemy i tani przerobić coś, wykorzystać coś do czegoś i nadać ponowne życie.

Gdzieś jest to zauważane, doceniane, więc mam nadzieję, że to po prostu jeszcze bardziej was buduje, żeby śmielej wchodzić w nowe obszary i dziękuję, że też się pani dzieli, no bo mam nadzieję, że ktoś, kto nas będzie słuchał, po prostu ludzie znajdą też w tym swoją taką inspirację.

0:00
0:00